Hoe ga ik aan mijn hemelwaterzorgplicht voldoen?

Groen doen Elke week gidst NRC je richting een duurzaam leven.

Het was een sympathieke actie van het tuincentrum. Wie een tegel uit zijn tuin inleverde kreeg twee plantjes cadeau. Allemaal in de strijd voor meer biodiversiteit en verkoeling in de stad.

Nou weet ik ook wel dat voor zo’n tuincentrum biodiversiteit hooguit een bijproduct is van de plantenverkoop. Maar ze hebben wel gelijk. In Nederlandse tuinen liggen te veel tegels, ook in die van mij.

Volgens onderzoeksbureau Deltares is in de gemiddelde stadstuin nog maar 39 procent groen. De rest, al gauw meer dan 45.000 voetbalvelden, is steen. Daar is geen plek voor groen en dus ook niet voor insecten en ander gedierte. Het water spoelt er veel te snel weg – vaak rechtstreeks het riool in. En de zon draagt er in de zomer genadeloos bij aan hittestress.

Indachtig de hittegolf van vorig jaar, en het feit dat de zomer dit jaar al in februari de kop opstak, is dat iets om je zorgen over te maken. In een onderzoek naar de hittebestendige stad (2013) werd voorspeld dat het aantal dagen met matige tot sterke hittestress in bijvoorbeeld Rotterdam-Zuid zal toenemen van dertig nu tot bijna negentig per jaar aan het einde van de eeuw.

Volgens het rapport geven al die tegels de zomerse warmte die ze overdag hebben opgeslagen pas na zonsondergang weer af. De hitte blijft daardoor lang hangen en kan in de nacht zorgen voor een temperatuurverschil met het platteland van soms wel negen graden Celsius. Mijn stadstuintje zal het verschil niet maken, maar 44.000 voetbalvelden is meer dan een druppel op een gloeiende plaat.

Niet zomaar lozen in het riool

Het groen zorgt er ook voor dat het hemelwater bij hoosbuien – nog zo’n akelige bijwerking van klimaatverandering – niet rechtstreeks in het riool verdwijnt. Sinds tien jaar hebben burgers een hemelwaterzorgplicht (artikel 3.5 van de Waterwet). Ze mogen hun water dus eigenlijk niet zomaar lozen in het riool.

Hoe lang zullen gemeenten dat nog oogluikend toestaan? In 2016 vroeg de lokale afdeling van de Partij voor de Dieren in Utrecht of het college, net als in sommige andere steden, al plannen had om burgers te verplichten hun regenpijp van de riolering af te koppelen. En wie dat ging betalen?

Volgens de waterwet resten mij een paar oplossingen: overtollig water afvoeren naar oppervlaktewater (maar dat is te ver weg) of tijdelijk opslaan (maar welke regenton kan een hoosbui aan?). Blijft over: in de bodem infiltreren. Dat klinkt ingewikkeld maar zonder tegels gaat dat vanzelf. Zijn de bijen en de vlinders ook blij.