Brieven

Brieven NRC Handelsblad 9/5/2019

Biodiversiteit (2)

Voor of door de mens

In NRC stond dinsdag een artikel over de afnemende biodiversiteit. De kop boven het artikel: ‘De negatieve gevolgen voor de mens zijn enorm’. Een betere kop zou volgens mij geweest zijn: ‘De negatieve gevolgen VAN de mens zijn enorm.’

Democratisch debat

Niet elke mening

Volgens Tom-Jan Meeus deed Corinne Ellemeet van GroenLinks er goed aan om PVV’er Fleur Agema te prijzen voor haar hart voor de zorg (Model-democraten uit de stal van GroenLinks, 7 mei). Meeus stelt dat politiek draait om het overtuigen van anderen, en wijst een houding af die zou neerkomen op „smetvrees” voor tegenstanders en het opeisen van „safe spaces”. „Zo bezien is democratie niet alleen een recht, maar ook een opdracht: een opdracht om andere opvattingen dezelfde kansen te gunnen die mensen de eigen opvattingen geven.”

Dit heet normalisering: het politieke debat voorstellen als een waardenvrije koopjesmarkt waar enkel de smaken wat verschillen.

Het echte misverstand lijkt me dat de ruimte in een democratie om allerlei opvattingen te uiten zou betekenen dat alle opvattingen daarom gelijkwaardig naast elkaar staan. Agema stelde ooit dat agressie door moslims op spoedafdelingen in ziekenhuizen een gekend probleem is. Deze harteloze, ongefundeerde uitspraak past geheel binnen het ontmenselijkende, anti-grondwettelijke en anti-rechtsstatelijke programma van de PVV. Het is alleszins redelijk ver weg te willen blijven van ook maar enige normalisering van dit soort politiek. Je kunt dat gerust ook een morele en democratische opdracht noemen.

Taal

In het geding

In zijn column van 10 november 2018 in NRC schreef Harald Merkelbach, hoogleraar rechtspsychologie, over problemen die universitaire studenten hadden met een tentamenvraag (Studenten die Tolstoj lezen). Die vraag was of bij een bepaald instrument „de betrouwbaarheid of de validiteit in het geding is”. Veel studenten bleken niet te weten wat ‘in het geding’ betekent. Zo slecht is het dus gesteld met de beheersing van het Nederlands.

Nu pleit Merkelbach in zijn column van 4 mei 2019 voor onderwijs in het Engels (Verbod op Engels? Alleen in de Randstad please). Volgens mij loopt de Engelse taalvaardigheid nog flink achter bij de Nederlandse, zeker voor Nederlandse studenten, wat betekent dat interpretatieproblemen alleen maar zullen toenemen.

Merkelbach heeft nog een argument voor onderwijs in het Engels: wie zich als docent „van een vreemde taal bedient om iets uit te leggen, kan zich niet langer wentelen in obscure formuleringen en pedante verbositeit. Zo iemand moet snel en duidelijk ter zake komen en daarmee is de didactiek gediend.”

Dit lijkt me een flagrante misvatting. Een docent die iets moet uitleggen, concentreert zich bij voorkeur op de inhoud en niet op de talige vorm waarin hij die inhoud moet gieten, die hoort hij/zij bij voorkeur direct paraat te hebben. Hoe legt een Nederlandse docent psychologie in het Engels uit wanneer betrouwbaarheid en wanneer validiteit in het geding is? Die docent zal mogelijk wat hakkelen, twijfelen en in zijn mentale lexicon al of niet tevergeefs zoeken naar het Engelse equivalent van ‘in het geding’.


voormalig hoogleraar Nederlands als tweede taal (UvA)

Antisemitisme

Hulde

De 5 mei-lezing van Rosanne Hertzberger is een moedige oproep tot optimisme, die steun verdient (Ik ben een optimistische Jood, 6/5). Zij erkent de uitingen van Jodenhaat en discriminatie, maar maakt het probleem niet groter. Niet bij de pakken neerzitten, maar doorgaan en aanpakken, dat is altijd het motto geweest van de Joodse gemeenschap. Daarvoor is optimisme nodig. En humor.


Via nrc.nl