Werknemers NS en stadsvervoer in drie grote steden staken op 28 mei

De vakbonden eisen een beter pensioen. FNV roept ook werknemers in de bouw en de metaalsector op te staken.

Trams in Amsterdam.
Trams in Amsterdam. Foto Rob van Dullemen

Werknemers van de Nederlandse Spoorwegen en stadsvervoerders in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag leggen op dinsdag 28 mei het werk neer. Dat melden de vakbonden FNV, CNV en VVMC woensdag. De werknemers staken voor een beter pensioen. Eind 2018 klapten de onderhandelingen tussen vakbonden, werkgevers en het kabinet over een nieuwe pensioenregeling.

Het is onduidelijk hoeveel navolging de oproep van de vakbonden zal krijgen. Een FNV-woordvoerder spreekt over „een actie van de vakbeweging in zijn volle breedte”. Hij wil geen uitspraak doen over wat dit betekent voor werknemers die in het ov werken en niet aangesloten zijn bij een vakbond. De bonden in het streekvervoer maken uiterlijk 15 mei bekend of zij zich aansluiten bij de stakingsacties.

Een NS-woordvoerder zegt geen zicht te hebben op hoeveel werknemers daadwerkelijk willen staken. De organisatie probeert momenteel in kaart te brengen wat de staking voor gevolgen heeft voor de miljoen reizigers die dagelijks met de NS reizen. Of het spoorwegbedrijf gaat proberen de staking te laten verbieden middels een kort geding, wil hij niet zeggen.

Lees ook deze reconstructie over hoe het vorige pensioenoverleg mislukte: Rutte zag: de bonden kwamen met steeds meer eisen

Kabinet onder druk

Behalve in het openbaar vervoer roept FNV ook werknemers in de bouw en de metaalsector op om te staken, op 29 mei. Op die dag vindt de eerder aangekondigde pensioenactiedag plaats. Die dag zullen vier regionale bijeenkomsten plaatsvinden in Groningen, Eindhoven, Arnhem en Den Haag.

Het is de tweede keer dat vakbonden een actiedag – of in dit geval: twee actiedagen – organiseren. Op maandag 18 maart werd er ook al gestaakt door personeel van NS-treinen en stadsvervoerders in Amsterdam, Rotterdam en Utrecht. Die staking raakte alleen de vroege ochtendspits.

Met de acties willen de vakbonden het kabinet-Rutte III en de werkgeversorganisaties onder druk zetten om tegemoet te komen aan hun eisen rondom het pensioen. De bonden eisen onder meer dat de AOW-leeftijd minder snel stijgt, dat mensen met zware beroepen eerder met pensioen moeten kunnen en dat zelfstandig ondernemers verplicht worden om voor hun pensioen te sparen.

Achter de schermen zijn het kabinet, werkgevers en vakbonden nieuwe gesprekken begonnen die tot een pensioenakkoord zouden moeten leiden. Het kabinet wil graag afspraken met hen maken over een nieuw soort aanvullend pensioen, waar werknemers voor sparen bovenop ‘basispensioen’ AOW.

Koolmees wil voor 1 juni akkoord

Het nieuwe pensioen zou sneller moeten meebewegen met de situatie op de financiële markten: In goede tijden wordt het pensioen van gepensioneerden en de pensioenopbouw van werknemers sneller verhoogd, in slechte tijden wordt er sneller gekort. Een eerdere poging om zo’n pensioenakkoord te sluiten mislukte in november.

Minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken, D66) hoopt nog voor 1 juni een akkoord te kunnen sluiten. Dat zou betekenen dat het uiterlijk in de stakingsweek tot stand moet komen. Vakbond FNV kan nog niet zeggen of de staking doorgaat als de formele onderhandelingen weer begonnen zijn op 28 mei, of als er tegen die tijd een akkoord is gesloten. “Dat is speculeren”, zegt een woordvoerder, “maar we hebben tot nu toe geen enkel signaal dat het kabinet serieus geld beschikbaar wil stellen voor de problemen die wij zien”.

Werkgeversorganisaties hebben afkeurend gereageerd op de aangekondigde stakingen. Vakbonden kunnen hun energie beter steken “in echte oplossingen aan de onderhandelingstafel”, schrijven VNO-NCW en MKB-Nederland in een verklaring.

Lees ook ons stuk uit november 2018: Pensioenoverleg klapt, vakbeweging krijgt de schuld

Correctie (08-05-2019): In een eerdere versie van dit artikel werd de vakbond VVMC VCP genoemd. Dat is aangepast.