Wim Pijbes koopt grote zachte New-Yorkse stadsbus voor nieuw museum Rotterdam

Pop Art Voor het nieuwe landverhuizersmuseum De Fenix in Rotterdam kocht directeur Wim Pijbes een enorme bus aan van popartkunstenaar Red Grooms.

Publiek stapt uit ‘The Bus’ de zachte stadsbus uit New York, een kunstwerk van popartkunstenaar Red Grooms, op de kunstbeurs Frieze in New York.
Publiek stapt uit ‘The Bus’ de zachte stadsbus uit New York, een kunstwerk van popartkunstenaar Red Grooms, op de kunstbeurs Frieze in New York. TIMOTHY A. CLARY

Het belooft de ‘showstopper’ te worden van het toekomstige landverhuizersmuseum De Fenix in Rotterdam: The Bus (1995), een monumentale sculptuur van de Amerikaanse popartkunstenaar Red Grooms. Directeur Wim Pijbes kocht het kunstwerk afgelopen woensdag op de preview van de kunstbeurs Frieze in New York.

Volgens Pijbes sluit het kunstwerk van Grooms naadloos aan bij de thematiek van het museum. De Fenix, dat in 2023 de deuren opent in de historische Fenixloods op Katendrecht in Rotterdam, gaat de verhalen vertellen van de 3 miljoen Europese migranten die vanuit Rotterdam met de boot vertrokken naar de Nieuwe Wereld, zoals Amerika genoemd werd.

The Bus is een levensgrote bus van de Metropolitan Transport Authority, het vervoersbedrijf van de stad, zoals die jarenlang over Fifth Avenue in New York reed. Pijbes vergelijkt het werk met een ander inloopkunstwerk: The Beanery (1965) van Edward Kienholz, de bar in Los Angeles, met poppen erin, die al vijftig jaar een grote publiekstrekker is van het Stedelijk Museum Amsterdam.

Ook de met zachte materialen beklede bus zit vol met poppen. „Het zijn typische New Yorkers”, zegt Pijbes, „een afspiegeling van alle bevolkingsgroepen die we tegenkomen in the capital of the world.”

Instappen

Bij het betreden draait de chauffeur zijn hoofd naar de instappende ‘passagier’, die daarna door de bus kan lopen, en desgewenst op de enige vrije plaats kan plaatsnemen. Op Frieze mochten maximaal vier passagiers tegelijkertijd de bus betreden.

De verkoper, de Marlborough Gallery uit Londen, vroeg 550.000 dollar (492.000 euro) voor de sculptuur. „Dat is exclusief museumkorting”, zegt Pijbes. En dan met een lach: „Laat het onderhandelen maar aan Wim over.”

Het was voor hem liefde op het eerste gezicht. De directeur overlegde kort met zijn adjunct Laura Dufour, en pleegde een telefoontje met het museumbestuur. Tussen de eerste blik op de bus en de aankoop zat nog geen half uur, Pijbes: „A prima vista, zeggen de Italianen. Daar geloof ik ook erg in. In De Fenix hebben we straks een hal met 6.000 vierkante meter tot onze beschikking. Een ruimte met veel kolommen en weinig wanden. Dit 3D-werk wordt daar een geweldige centerpiece.”

Red Grooms (1937) maakte nog wel grotere sculpturen dan The Bus. Volgens de vooraanstaande Amerikaanse kunstcriticus G.R. Swenson behoort hij tot een generatie kunstenaars die, „de wereld te serieus nam om er niet door te worden geamuseerd”. Een andere criticus, Judith Stein, vergeleek zijn absurde humor met die van de Marx Brothers: vol onstuimige energie. Grooms’ werk is vertegenwoordigd in de collectie van 39 grote musea, waaronder het Museum of Modern Art in New York.

De Fenix is een initiatief van de stichting Droom en Daad, de filantropische organisatie van de schatrijke familie Van der Vorm, ooit de uitbaters van de Holland-Amerika Lijn. Eerder kocht Pijbes al een videowerk van Bill Viola voor het museum aan.