Hoe komt de prijs van een aandeel tot stand?

Beursgang Maandenlang rekenen, overleggen en onderhandelen is nodig om de introductiekoers van een bedrijf te bepalen.

Protest van Uber-chauffeurs woensdag in New York.
Protest van Uber-chauffeurs woensdag in New York.

Het zou 86 miljard dollar kunnen zijn. Maar ook 91 miljard. Of 82 miljard. Hoeveel vervoersnetwerk Uber precies waard is, is een dag voordat het Amerikaanse bedrijf naar de beurs gaat nog altijd niet duidelijk. Pas op donderdagmiddag, wanneer Uber naar verwachting aankondigt voor welk bedrag het zijn aandelen gaat verkopen, komt daar verandering in. Dan krijgt het techbedrijf officieel een prijskaartje.

Die prijs is het resultaat van maandenlang rekenen, overleggen en onderhandelen. De eerste voorbereidingen voor een beursgang beginnen doorgaans al ruim een jaar van tevoren. Een bedrijf kiest dan één of meerdere zakenbanken en adviseurs om het verkoopproces te begeleiden. Zij helpen met het treffen van alle benodigde juridische voorbereidingen, maar ook bij het bepalen van een prijs.

Dat begint allemaal heel vrijblijvend. In de eerste maanden van de voorbereiding maken de zakenbankiers in stilte een rondje langs grote beleggers, zoals pensioenfondsen, verzekeraars en fondsbeheerders. Ze peilen dan de belangstelling: hoeveel aandelen zou een investeerder willen kopen en tegen welke prijs? Die biedingen zijn volkomen indicatief. Ze verplichten beleggers nergens toe.

Ubers beursgang geldt als een van de grootste in jaren, maar is omgeven door scepsis

Op grond van die informatie kunnen het bedrijf en zijn eigenaren vervolgens bepalen hoeveel aandelen ze willen verkopen en tegen welke prijs. Het gaat daarbij altijd om een deel van de aandelen: zelden wordt bij een verkoopproces meer dan eenderde van het totaal naar de beurs gebracht. De opbrengst van een beursgang ligt dan ook altijd lager dan de waardering van het gehele bedrijf.

Bij het bepalen van een voorlopige prijs is het gebruikelijk om enige speelruimte aan te houden, mocht de belangstelling uiteindelijk mee- of tegenvallen. In jargon heet dat een target range: een gebied waarbinnen de uiteindelijke prijs zal uitkomen. Bij Uber is gekozen voor een ondergrens van 44 dollar per aandeel en een bovengrens van 50 dollar, werd eind vorige maand bekend. Reken je dat door naar het totale aantal aandelen dan kom je op een bedrijfswaarde van 80 tot 91 miljard.

Meer vraag dan aanbod

Zodra dat prijsbereik bekend is, en de benodigde documenten zijn afgerond, begint de daadwerkelijke verkoop. De top van het bedrijf en de begeleidende banken gaan dan op zogeheten road shows: beleggersbijeenkomsten over de hele wereld, waar ze mogelijke investeerders vertellen over de onderneming, de toekomstplannen en de verwachte resultaten.

Na die verkooppraatjes kunnen beleggers nogmaals aangeven hoeveel aandelen ze willen hebben tegen welke prijs, ditmaal formeel. De zakenbankiers verzamelen die biedingen en bepalen dan, op de dag voor de beursgang, de uiteindelijke prijs. In het geval van Uber is de vraag naar verluidt drie keer zo groot als het aanbod. Het is daardoor waarschijnlijk dat de uiteindelijke prijs tegen de bovengrens zal aanzitten, schreef persbureau Bloomberg dinsdag.

En toch: zelfs dan is de werkelijke waarde van een bedrijf eigenlijk nog onbekend. Want pas zodra de Amerikaanse beurs vrijdag opengaat en er voor het eerst vrij kan worden gehandeld in aandelen Uber wordt zichtbaar hoeveel ‘de markt’ voor het bedrijf overheeft. Het kan dan zijn dat de belangstelling nog groter blijkt dan gedacht en de koers van Uber tot ver boven de introductieprijs stijgt. Maar het omgekeerde kan ook gebeuren.

Dat laatste overkwam bijvoorbeeld Facebook, dat in de eerste handelsdagen in 2012 met flinke verliezen sloot. En ook de aandelen van het Amerikaanse Lyft, een concurrent van Uber, staan nog altijd ruim onder de prijs waarvoor ze vorige maand naar de beurs gingen.

Vandaar dat de meeste bedrijven liever een te lage introductiekoers hebben dan een te hoge, zegt beleggingsstrateeg Wim Zwanenburg van vermogensbeheerder Stroeve Lemberger. Want zien dat je je aandelen voor meer geld had kunnen verkopen, is natuurlijk even slikken. „Maar veel bestaande aandeelhouders verkopen niet al hun aandelen in één keer. Dus de resterende aandelen leveren juist meer op. Als een aandeel na de beursgang hoger sluit, zie je over het algemeen weinig droefenis.”