Gemeenten: zorgtaken terug naar Rijk of extra geld

Als het kabinet niet bereid is gemeenten tegemoet te komen, moeten jeugdhulp en psychische hulp weer terug naar het Rijk, schrijven zij in een open brief in het AD.

Voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten Jan van Zanen schreef met vicevoorzitter Hubert Bruls de open brief in het AD.
Voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten Jan van Zanen schreef met vicevoorzitter Hubert Bruls de open brief in het AD. Foto Evert-Jan Daniels/ANP

Gemeenten zeggen de extra kosten voor de toenemende vraag naar jeugdhulp en psychische hulp niet meer zelf op te kunnen vangen. Zij willen de gedecentraliseerde zorgtaken teruggeven aan het Rijk, als het kabinet niet bereid is hen in de kosten tegemoet te komen. Dat schrijft de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) woensdag in een open brief in het AD.

Een woordvoerder van de VNG erkent dat de gemeenten de zorgtaken niet eenzijdig bij het Rijk kunnen terugleggen, maar wil met de brief “een signaal afgeven” aan het kabinet. Als het extra geld er niet komt, wil de VNG met het kabinet in gesprek over het teruggeven van de taken. “Dan wordt het voor ons gewoon lastig om dit nog op een goede manier uit te voeren.”

Er zijn steeds meer jongeren die jeugdzorg nodig hebben en mensen met psychische problemen die vaak in de maatschappelijke opvang terechtkomen, schrijven VNG-voorzitter Jan van Zanen en vicevoorzitter Hubert Bruls in de paginagrote advertentie. Daarnaast hebben gemeenten moeten bezuinigen door de crisis. Taken op het gebied van werk, zorg en jeugd, die in 2015 van het Rijk zijn overgenomen, moeten sinds de decentralisering met kleinere budgetten worden uitgevoerd. De tekorten leiden „tot onbegrip, frustratie en zelfs woede” bij bestuurders en ambtenaren, aldus de VNG.

Opinie: De decentralisering van (jeugd)zorg is mislukt, schrijft emeritus hoogleraar Ido Weijers

„Van gemeenten kan niet worden verwacht dat zij noodzakelijke extra kosten zelf opvangen. (…) Als er geen compensatie komt, moeten gemeenten bezuinigen.” Gevolgen van die bezuinigingen zijn volgens de VNG onder meer wachtlijsten in de jeugdzorg, overlast in wijken, het sluiten van bibliotheken en bezuinigingen op cultuur.

De VNG zegt de jeugd niet in de steek te willen laten, en daarom zwaar te tillen aan de overweging de zorgtaken weer bij het Rijk neer te leggen. „Maar de huidige maatschappelijke opgaven vragen om een gezamenlijke aanpak.”

De koepelorganisatie benadrukt dat ook de gemeenten zelf extra maatregelen moeten nemen. Zo kunnen zij gebruik maken van de adviescommissie die recent door de VNG is aangesteld, en wordt er gewerkt aan het terugdringen van administratieve lasten.

Lees ook: Tekorten jeugdzorg, het nieuwe normaal