VVD-senatoren morren over strakke discipline Jorritsma

Affaire-Duthler VVD-senatoren morren over het leiderschap van fractievoorzitter Annemarie Jorritsma. Die laat de kritiek van zich afglijden.

VVD-fractieleider Annemarie Jorritsma praat dinsdag met de media bij aankomst voor overleg met de VVD-senaatsfractie. De fractie van de VVD in de Eerste Kamer krijgt van haar tekst en uitleg over haar besluit om Anne-Wil Duthler uit de fractie te zetten.
VVD-fractieleider Annemarie Jorritsma praat dinsdag met de media bij aankomst voor overleg met de VVD-senaatsfractie. De fractie van de VVD in de Eerste Kamer krijgt van haar tekst en uitleg over haar besluit om Anne-Wil Duthler uit de fractie te zetten. Foto Jasper Juinen/ANP

Annemarie Jorritsma is een van de weinige fractieleiders in de Eerste Kamer die komende maand terugkeren in de nieuwe senaat, maar een geruisloze overgang beleeft haar VVD allerminst. Dinsdag moest Jorritsma tekst en uitleg geven aan de eigen fractie op een ingelast overleg. Haar voorzitterschap is niet in gevaar – hier geen FVD-scenario’s – maar onvrede is er evengoed.

De boosheid onder VVD-senatoren richt zich in de eerste plaats op Jorritsma’s beslissing om senator Anne-Wil Duthler uit de fractie te zetten. Duthler raakte in opspraak vanwege mogelijke belangenverstrengeling, onthuld door Follow the Money, en spande recent een rechtszaak aan tegen zakenblad Quote. Dat had geschreven over een beslaglegging op de bankrekening van een bedrijf van de senator. Toen Duthler eind april van de rechter ongelijk kreeg en een hoger beroep aankondigde, zette Jorritsma haar uit de Eerste Kamerfractie, samen met het partijbestuur maar zonder overleg met de fractieleden.

De onmin over de behandeling van Duthler – die het nieuws van haar vertrek naar eigen zeggen per tweet te horen kreeg – was dinsdagochtend op de voorpagina van het AD te lezen, dat een aantal ontstemde senatoren anoniem citeerde. „Dit is puur paniekvoetbal”, stelde een van hen over Jorritsma. Een ander hekelde de „eigenzinnige stijl” van haar leiderschap.

Lees ook: VVD zet senator Duthler uit fractie na verlies bij rechter

Weinig tegenstand

Het werk van de Eerste Kamer ligt stil tijdens het meireces, maar voor de VVD-senatoren was de onvrede reden eerder terug te keren van vakantie. Op een snel belegd beraad in Bunnik moest Jorritsma erkennen dat ze haar fractiegenoten had gepasseerd, al bleef ze vastbesloten over het wegsturen van Duthler. “Ik gun haar het volste recht haar naam te zuiveren, maar dat kan niet in combinatie met een senatorschap.”

De fractie schaarde zich tijdens het overleg achter dat besluit. Met het verlies van Duthler is de coalitie in de Eerste Kamer haar meerderheid eerder kwijt dan verwacht. In juni treedt de nieuwe senaat aan.

De ergernis over de kwestie-Duthler is niet de enige bron van onvrede. Jorritsma, vicepremier in Paars II (1998-2002) en oud-burgemeester van Almere, heeft de reputatie van een machtspoliticus die als fractieleider de gelederen snel wil sluiten en weinig tegenstand binnen de eigen rangen toestaat. Het maakt haar tot een ideale fractieleider voor de top van regeringspartij VVD, die weinig trek heeft in opstandige senatoren.

Het is bekend dat Ankie Broekers-Knol door wilde gaan als Eerste Kamervoorzitter, maar dat werd door de partij tegengehouden. Partijprominenten als Johan Remkes en Hans van Baalen toonden interesse in een plek op de kandidatenlijst voor de nieuwe Eerste Kamer, maar legden het af tegen veelal nieuwe namen. “In de nieuwe fractie zitten straks alleen nog maar discipelen”, aldus een vertrekkende senator in het AD.

Jorritsma noemt het „vervelend dat dit soort bronnen zich niet melden.” En de kritiek zelf? „Ik laat het allemaal van me afglijden.”