Satellietbeelden laten vernieling Oeigoerse moskeeën zien

Volgens onderzoek van The Guardian en onderzoekscollectief Bellingcat zijn sinds 2016 tientallen moskeeën en heiligdommen in de Xinjiang-regio afgebroken.

Een moskee vlak voor het ochtendgebed in de stad Kashgar, gelegen in de West-Chinese Xinjiang-regio.
Een moskee vlak voor het ochtendgebed in de stad Kashgar, gelegen in de West-Chinese Xinjiang-regio. Foto Johannes Eisele/AFP

In China zijn in de afgelopen jaren zeker 31 islamitische gebouwen in de westelijke regio Xinjiang gedeeltelijk of helemaal afgebroken. Dat schrijft de Britse krant The Guardian dinsdag, die samen met onderzoekscollectief Bellingcat met behulp van satellietbeelden onderzoek deed in de semi-autonome regio, waar islamitische Oeigoeren bijna de helft van de bevolking uitmaken.

Het onderzoekscollectief bekeek satellietbeelden vanaf 2016 van zo’n honderd locaties waar moskeeën en heiligdommen stonden. Ook spraken zij met onderzoekers plaatselijke bewoners van de islamitische regio, die veel van de locaties hebben aangewezen. Er bestaan weinig beelden van moskeeën en heiligdommen in Xinjiang, omdat die vaak in kleine dorpen en afgelegen regio’s liggen. Maar door de satellietbeelden van de afgelopen jaren te vergelijken, is te zien hoe veel van de heiligdommen in de loop der jaren zijn verdwenen.

Volgens de krant zijn 31 moskeeën en heiligdommen zwaar beschadigd doordat er verblijven, minaretten of koepels zijn afgebroken. Van vijftien daarvan zou zelfs bijna niets meer over zijn.

Cameratoezicht in moskee

Een van de grotere moskeeën die vermoedelijk in maart 2018 is afgebroken, stond in het Imam Asim-complex aan de rand van de Taklamakan-woestijn. Op de beelden van december 2017 zijn nog veel gebouwen en de moskee te zien. In het midden van het complex stond een tombe, waarin volgens moslims de resten van een heilige strijder uit de achtste eeuw zouden liggen.

Lees ook: China reageert woedend op de beschuldiging van de VN dat een miljoen Oeigoeren vastzit in interneringskampen

Op beelden van april 2019 is te zien dat de bouwwerken weg zijn en alleen de tombe nog over is. Volgens voormalig bewoners die met The Guardian en Bellingcat spraken, gingen veel Oeigoeren al jaren niet meer naar de grote festiviteiten bij het Imam Asim complex. In veel moskeeën is cameratoezicht en bezoekers moeten zich registreren.

‘Heropvoedingskampen’

Al decennialang heersen er spanningen tussen de Chinese Han-bevolking, Oeigoeren en andere moslimminderheden. Tot 1949 bevolkten voornamelijk Oeigoeren, nomadische veehouders die zich in de vijftiende eeuw tot de islam bekeerden, de regio Xinjiang. Om het gebied meer Chinees te laten worden, stuurde de regering in Beijing er miljoenen Han-Chinezen heen.

Vorig jaar meldden de Verenigde Naties dat zeker drie miljoen Oeigoeren en andere moslimminderheden worden vastgehouden in internerings- en indoctrinatiekampen. Ook brachten de VN een rapport uit over hoe de Chinese overheid de moslimbevolking in de regio probeert te dwingen tot volledige assimilatie. Dat gebeurt onder meer door een verbod van religieus onderwijs en het laten inwonen van Han-Chinezen bij Oeigoerse huishoudens om de Chinese taal en patriottisme te stimuleren.

De Chinese overheid heeft het bestaan van de kampen nooit toegegeven, en spreekt liever van “heropvoedingskampen” voor Oeigoeren die zich extremistisch of crimineel zouden gedragen.