NRC checkt: ‘Er wordt minder langs de snelweg getankt, omdat de prijzen daar hoger zijn’

Dat zei een medewerker van Travelcard onlangs in het NOS Journaal.

Foto Remko de Waal/ANP

De aanleiding

De prijs van benzine stijgt hard. Een liter Euro95 kost ongeveer 1,80 euro; het is de hoogste prijs in vijf jaar tijd, zo meldden vorige maand verschillende media.

Het NOS Journaal ging na welke gevolgen dit heeft voor het gedrag van de automobilist. Een medewerker van Travelcard, een leverancier van tankpassen, stelde dat er „steeds minder” langs de snelweg wordt getankt, omdat de prijzen daar veelal hoger zijn dan elders. Van alle tankbeurten vond „een aantal jaren geleden” nog „ongeveer 25 procent” bij de snelwegtankstations plaats, aldus de medewerker. „Momenteel is dat slechts 14 procent.”

Waar is het op gebaseerd?

De gemiddelde benzineprijs wordt bijgehouden door United Consumers, een kortingscollectief voor consumenten, op basis van de adviesprijzen van de vijf grootste oliemaatschappijen van Nederland. Volgens die cijfers bedraagt de gemiddelde adviesprijs nu 1,83 euro.

Die prijs benadert het record van 1,89 euro in 2012. Dat er minder langs de snelweg wordt getankt, baseert Travelcard op transacties van de 360.000 tankpassen van zijn klanten, die gemiddeld 46 keer per jaar worden gebruikt. De tankpas werkt bij alle ruim 4.100 tankstations in Nederland.

En, klopt het?

De medewerker van Travelcard die in het NOS Journaal aan het woord kwam, verwijst naar directeur Jan-Reint Vink. Die stuurt ons een uitgebreide mail. Uit diens eigen cijfers blijkt dat tanken aan de snelweg is afgenomen met bijna 40 procent: van 23,6 procent in 2010 naar 14,5 procent nu. Hij noemt als „mogelijke verklaring” het prijsverschil. „Brandstof aan de snelweg is fors duurder dan lokaal en zeker ten opzichte van onbemande locaties.” Een steekproefje van NRC bevestigt dat: de prijsverschillen liepen op 18 april uiteen van 1,65 euro bij een lokaal tankstation in Amsterdam tot 1,83 euro langs de A2 bij Breukelen: een verschil van 18 cent.

„Daarbij neemt dit prijsverschil alleen maar toe, dus de incentive wordt alleen maar groter om niet aan de snelweg te tanken”, stelt Travelcard-directeur Vink.

De trend „klopt met ons beeld”, zegt woordvoerder Tim Schoenmakers van de Belangenvereniging Tankstations (BETA), waarbij zo’n duizend particuliere bemande tankstations zijn aangesloten. „De prijs langs de snelweg is hoog doordat de automobilist daar niet kan kiezen: hij moet nu eenmaal tanken. Je kunt dat de prijs van schaarste noemen.” Dat de prijzen bij lokale tankstations zo veel lager zijn, heeft te maken met de „onderlinge concurrentie”, stelt hij. „De prijs is iets waarmee je je kunt onderscheiden.” Anderzijds is de verkoop van brandstoffen „steeds minder belangrijk” aan het worden voor de „winstgevendheid” van de stations. „Men verkoopt ook een kopje koffie en een broodje, een bloemetje of een cadeautje.”

Ook de ANWB heeft „aanwijzingen” dat er minder langs snelwegen wordt getankt. Een woordvoerder: „De prijzen zijn daar hoger. Er is meer informatie dan vroeger over waar je goedkoop kunt tanken. Bovendien dringen wagenparkbeheerders er bij bestuurders op aan goedkoop te tanken. En voor particulieren geldt: bij scherpe prijsstijgingen zoals nu worden ze onrustig en gaan ze nadenken over wat het hun precies kost.”

Conclusie

Automobilisten tanken minder vaak langs de snelweg en meer bij lokale tankstations, blijkt uit cijfers van een van de grotere bedrijven die tankpassen uitgeven. Deze trend wordt herkend door particuliere tankstationhouders en door de ANWB. Het is aannemelijk dat de trend wordt veroorzaakt door het soms grote verschil in benzineprijs van snelwegstations en lokale tankstations, al dan niet bemand. Helemaal zeker is het verband niet. Bovendien beschikken we niet over de gegevens van alle transacties, zodat we niet kunnen instaan voor de precieze daling van 24 naar 14 procent. Daarom beoordelen we de stelling als grotendeels waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt