Scènes uit een zwaar drugs- en drankmilieu

Wie: Erwin

Kwestie: vernieling, bedreiging, mishandeling, woningoverval met poging doodslag

Waar: Rechtbank Alkmaar

Erwin (47) blijkt de ideale verdachte, althans voor het Openbaar Ministerie. Een strafblad vol diefstal en geweld, met netto zo’n 7 jaar aan veroordelingen tot nu toe. Tijdens de zitting interrumpeert hij steeds verontwaardigd, om anderen de schuld te kunnen geven. Hij zit afwisselend onderuit, afwerend met de armen over elkaar, of op het puntje van z’n stoel, gebarend. Een boze grote man, met lang haar. Bij één incident zou hij gezegd hebben steken ‘lekker’ te vinden.

Erwin staat terecht voor vier kwesties, uit 2016 en 2018 – de officier zal vier jaar cel en tbs met dwangverpleging eisen. Alles speelde zich af in wat zijn advocaat omschrijft als een ‘zwaar drugs- en alcoholmilieu’ in Den Helder, waarin Erwin een opvallende deelnemer is. De politie heeft in de loop der jaren 338 ‘mutaties’ verzameld: meldingen over hem of contacten met hem. Vandaag gaat het om een bedreiging per sms, een mishandeling en om confrontaties met dealers, waarbij in één geval zijn slachtoffer na marteling door hem van zijn balkon sprong, op de vlucht. Het beeld van Erwin kan nauwelijks ongunstiger. Agressief, gevaarlijk, onberekenbaar. Als er via 112 voor (of door) Erwin werd gebeld, dan stuurde de politie uit voorzorg meerdere auto’s. De psychiaters omschrijven hem als achterdochtig en narcistisch. Iemand met een antisociale persoonlijkheidsstoornis met paranoïde trekken, een gering probleembesef en gebrek aan achting voor anderen. Voor een aantal feiten wordt hij licht verminderd toerekeningsvatbaar gevonden. Zelf voelt hij zich consequent onheus bejegend, belachelijk gemaakt en niet serieus genomen. Hij snuift drugs als hij zich ‘niet lekker voelt’.

Maar heeft Erwin ook daadwerkelijk gedaan wat de officier hem verwijt? Of is het hem vooral aangerekend en toegeschoven? Het bewijs rust op sporen en getuigenverklaringen, waar direct betrokkenen na enige tijd het nodige aan veranderden. Dat Erwin steeds aanwezig was en ook een rol speelde, staat wel vast. Maar welke en waarom? Een duidelijk motief kon niet worden vastgesteld. Zo trof de politie zijn vriendin met een zware, bloedende hoofdwond in de woonkamer – viel ze van de trap of sloeg hij haar op het hoofd met de achterkant van een uitklapbaar jachtmes? Bij een confrontatie in een woning elders raakten twee mensen gewond, na een messengevecht met Erwin. Maar wie begon en waarom? Van zijn telefoon waren akelige dreigende teksten verzonden. Maar door wie? Elders werd ’s nachts bij een dealer een keukenraam ingegooid, waarom eigenlijk? En tijdens een overval op een woning werd de bewoner gemarteld, geslagen en verwond. Steeds was Erwin aanwezig, maar wat deed hij precies? De advocaat analyseert het politieonderzoek en poneert alternatieve verklaringen. De gewonde vriendin was bijvoorbeeld zeer dronken, leed aan ernstige evenwichtsstoornissen en was onder invloed van kalmeringsmiddelen. De woningoverval zou een handelsvoorraad en een schuld hebben betroffen, maar niet aan Erwin. De tang waarmee de bewoner tussen het schoppen en slaan door in zijn ballen zou zijn geknepen, was in werkelijkheid waarschijnlijk een pincet, gezien het ‘scheurwondje’ dat ontstond. Daarop zaten DNA-sporen, alleen niet die van Erwin. En dat messengevecht, bij z’n vriendin – waarom bleef Erwin wachten op de politie en probeerden de slachtoffers te vluchten? Een eenzijdig, ontoereikend onderzoek, gebaseerd op een vooroordeel jegens een bekende, gewelddadige verdachte, meent hij.

De officier ziet echter juist in het ontbreken van een motief een verzwarende omstandigheid. Vooral zijn impulsiviteit, het ‘uit het niets’ agressief worden, het onberedeneerd handelen wijst in zijn richting.

De rechtbank spreekt hem later vrij van de zware mishandeling wegens gebrek aan bewijs. Ook de bedreiging per tekstboodschap is niet bewezen. Wel de vernieling van het keukenraam en de gewelddadige woningoverval. Daarvoor krijgt hij drie jaar cel en tbs met dwangverpleging. Daarbij gaven z’n strafblad en het pessimistische psychiatrische rapport de doorslag.