Onzichtbare LibDems onverwachtse winnaar lokale verkiezingen

Verenigd Koninkrijk De verkiezingen vonden plaats in 260 Engelse en Noord-Ierse gemeentes. De Conservatieven verloren 795 zetels.

Vince Cable, de partijleider van de Liberal Democrats die de lokale verkiezingen hebben gewonnen.
Vince Cable, de partijleider van de Liberal Democrats die de lokale verkiezingen hebben gewonnen. Foto Daniel Leal-Olivas/AFP

Betrekkelijke onzichtbaarheid blijkt in de Britse politiek, na drie jaar geruzie over de Brexit, een succesvolle strategie om verkiezingen te winnen. Dat is een van de conclusies na de lokale verkiezingen in circa 260 Engelse en Noord-Ierse gemeentes.

De Liberal Democrats zijn de winnaar van de lokale verkiezingen die in grote delen van het Verenigd Koninkrijk (Schotland, Wales en Londen waren niet aan de beurt) gehouden werden. De liberalen stonden vrijdag aan het eind van de middag, toen nog niet alle stemmen geteld waren, op ruim 450 zetels winst in de gemeenteraden. De Greens, eveneens pro-Europees, leveren 120 extra gemeenteraadsleden. De Conservatieven verliezen 795 zetels. Labour verliest 89 raadsleden.

De winst voor de LibDems is opmerkelijk want in de landelijke politiek was hun rol de afgelopen jaren beperkt. Partijleider Vince Cable kwam in de debatten in het Lagerhuis over de Brexit niet uit de verf. Te vaak moest de partij zich verdedigen voor de keuze om in 2010 een regeringscoalitie met de Conservatieven aan te gaan. De keuze van toenmalig partijleider en vicepremier Nick Clegg om zijn verkiezingsbelofte te breken en in te stemmen met een verhoging van collegegelden lag nog gevoelig.

Britten klaar met getreuzel

Premier Theresa May en de top van Labour zien het resultaat van de verkiezingen niet als een afwijzing van hun voornemen uit de EU te willen. De gemeenteraadsverkiezingen zijn in hun ogen niet een verkapte herhaling van het Brexit-referendum. De nederlaag liet volgens May wel zien dat Britten schoon genoeg hebben van het getreuzel. „Dit is een eenvoudige boodschap: maak vaart en leve de Brexit”, zei de premier donderdag op het congres van Welshe Tories in het charmante toeristenstadje Llangollen. John McDonnell, de rechterhand van Labour-leider Jeremy Corbyn, had een soortgelijke interpretatie. „De opdracht is ‘Brexit: ga het regelen’”, zei McDonnell.

Labour en de Tories onderhandelen al een maand over een gezamenlijke Brexit-strategie. Woordvoerders melden dagelijks braaf dat de onderhandelingen intensief en gedetailleerd zijn, maar vooralsnog blijft een harde keuze over de twee belangrijkste onderwerpen (steun voor een douane-unie en steun voor een bevestigend referendum over de Brexit-deal) uit. Met mogelijk een volgende electorale afstraffing in het verschiet (de verkiezingen voor het Europees Parlement op 23 mei) kan de nederlaag ervoor zorgen dat May en Corbyn het in hun politiek belang vinden samen een deal te sluiten.

Bins not Brexit

Lokale verkiezingen gaan over bins not Brexit, over vuilnisbakken en niet over het uittreden uit de EU, is een leuze die de afgelopen dagen veel te horen was. De stembusgang ging in veel gemeenten over lokale thema's, kiezers. En, Nigel Farage deed niet mee, terwijl zijn Brexit Party met afstand aan kop gaat in de peilingen voor de EP-verkiezingen.

Toch zullen de verschillende kampen binnen de Tories en Labour het resultaat aangrijpen om hun zienswijze te pushen. De pro-Europese facties zullen de winst voor de LibDems en de Greens gebruiken te pleiten voor een nieuw referendum. De socialistische factie bij Labour zal bezorgd zijn dat de partij het slecht deed in Noord-Engelse industriesteden. De lokale verkiezingen hebben de verdeeldheid binnen de twee Britse politieke machtsblokken vergroot.