Opinie

Hoe Baudet Otten afserveert naar de historische ‘mestvaalt’

De interne partijstrijd bij Forum voor Democratie is volgens Hubert Smeets genoeg onderzoeksmateriaal voor de polderkremlinologie.

Hubert Smeets

Kremlinologen kunnen hun hart ophalen. Omdat de communiqués van Forum voor Democratie ogen als teksten uit de Pravda of De Waarheid, mogen polderkremlinologen eindelijk ze weer eens tussen de regels doorlezen.

Wat? Is Forum vergelijkbaar met pakweg de Communistische Partij Nederland? Bij wijze van disclaimer is eerst enige nuance geboden. Forum is geen deel van een wereldbeweging die, in opdracht van een Comintern in Moskou, bloed laat vloeien. Ook inhoudelijk zitten Forum en CPN niet op eenzelfde lijn. De boreale reactionair Thierry Baudet, die terug wil naar het arcadische landschap van voor de Verlichting, heeft weinig gemeen met de CPN-partijchef Paul de Groot, een gestaalde cynicus die juist een nieuwe mens wilde creëren.

Maar qua vorm vertoont de interne partijstrijd bij Forum parallellen met conflicten in bijvoorbeeld de CPN.

Een hoeksteen van het organisatiemodel van marxistisch-leninistische partijen was het ‘democratisch-centralisme’. In theorie suggereerde dit begrip dat het er intern ruig aan toe mocht gaan, maar dat alle leden zich uiteindelijk con amore voegden naar de meerderheid en hun eigen standpunten opgaven. In de praktijk betekende het dat critici, als ze waren weggestemd, via ‘zelfkritiek’ boete moesten doen en, zo niet, als ‘renegaten’ naar de ‘mestvaalt van de geschiedenis’ werden verwezen.

Zo diskwalificeerde de CPN in 1958 meedogenloos haar verzetshelden Gerben Wagenaar en Henk Gortzak, met terugwerkende kracht nota bene, tot buitenlandse ‘agenten’ die reeds tijdens de oorlog het „Britse imperialisme” dienden. Wat Wagenaar en Gortzak in feite werd verweten was dat ze, na de geheime rede van Sovjetleider Chroesjtsjov over de ‘persoonlijkheidscultus’ van Stalin (1956), kritiek durfden te uiten op de stalinistische koers van de CPN. Die karaktermoord liet De Groot uitventen via een speciaal boekje.

Hier komt Forum om de hoek kijken. De wijze waarop het zijn interne conflict naar buiten uitvocht heeft democratisch-centralistische trekjes.

Kijk naar de tweets van partijleider Baudet. In zijn eerste tweet op 24 april meldde hij dat het bestuur de weerspannige penningmeester Otten had gevraagd „eervol terug te treden” en wenste hij hem „succes” in zijn „nieuwe rol als beoogd Eerste Kamerlid!”. Proef de woorden eervol en beoogd. Bij weigering van dit offer you cannot refuse kon het weleens oneervol aflopen en Otten alsnog op de vuilnisbelt terecht komen.

Otten liet weten dat hij op „het juiste moment uitgebreid zou ingaan op de gehele gang van zaken”. In het Oekraïens vertaald: hij dreigde met kompromat (compromitterend materiaal) op de proppen te komen.

Een dag later escaleerde de partijleiding. Ze maakte gewag van een „greep in de kas” door Otten. Een politiek conflict werd gecriminaliseerd. Reeds in het weekeinde vond het proces plaats. Otten werd bij verstek gevonnist. Hij zweeg. Baudet twitterde dat Otten, nu hij „oprechte excuses heeft aangeboden, de kans krijgt om vertrouwen te herstellen”. Oprecht en kans: Otten was tweederangs lid geworden, royement bleef boven de markt hangen.

Ter wille van de ‘eendracht’ ging Forum ook de geschiedenis herschrijven. Het communiqué over de ‘greep in de kas’ verdween van de site. Ook dat herinnert aan communistische partijen. Onbekommerd retoucheerden die foto’s: ‘kameraden’ werden na hun val achter een plankier gespijkerd, kukelden in de gracht of gingen in rook op.

Genoeg onderzoeksmateriaal voor de polderkremlinologie.

Oost-Europa-expert Hubert Smeets werkt bij het kenniscentrum Raam op Rusland. Hij schrijft om de week met redacteur geopolitiek Michel Kerres over de kantelende wereldorde.