De nieuwe koning van Thailand, plots mét koningin

Kroning Maha Vajiralongkorn wordt dit weekeinde gekroond tot koning van Thailand. Hij is toe aan zijn vierde vrouw en kroonde zijn poedel tot maarschalk.

Koning Maha Vajiralongkorn en partner Suthida tijdens hun trouwceremonie in Bangkok. Het bericht deze week van zijn nieuwe burgerlijke staat, vlak voor zijn kroning, was een verrassing.
Koning Maha Vajiralongkorn en partner Suthida tijdens hun trouwceremonie in Bangkok. Het bericht deze week van zijn nieuwe burgerlijke staat, vlak voor zijn kroning, was een verrassing. Foto AFP

De nieuwe Thaise koning staat garant voor verrassingen. Deze week nog: drie dagen voor zijn officiële kroning blijkt hij ineens te zijn getrouwd. Na drie echtscheidingen is Suthida, een voormalig stewardess, zijn vierde vrouw. Het koninklijk huis wilde hun officiële relatie eerder nooit bevestigen; de koning benoemde haar een paar jaar geleden al wel tot generaal en ze maakte ook deel uit van zijn team lijfwachten.

Dit weekeinde heeft koning Maha Vajiralongkorn (66) dus een koningin aan zijn zijde als hij de kroning ondergaat in hoofdstad Bangkok. De ceremonie duurt drie dagen, met als belangrijkste moment zaterdag een reinigingsritueel met heilig water. De oude koning Bhumibol overleed in 2016, maar Vajiralongkorn wilde niet eerder gekroond worden omdat hij Thailand de kans wilde geven te rouwen om zijn vader.

Het Thaise volk liep weg met Bhumibol, die zeventig jaar op de troon zat. Voor Maha Vajiralongkorn, of koning Rama X, ligt dat anders. Officieel natuurlijk niet: de koning heeft in Thailand de status van een halfgod, de monarchie is naast het boeddhisme een van de nationale grondbeginselen. Wie het waagt om kwaad te spreken over de koning of zijn naaste familie, riskeert vijftien jaar celstraf. De Thaise wet die majesteitsschennis strafbaar stelt, is een van de strengste ter wereld. Media doen aan zelfcensuur.

Autoriteiten doen van alles om Vajiralongkorns imago op te krikken

Alleen is deze koning een aparte. Zijn eigen moeder omschreef hem ooit als „een beetje een Don Juan”. Hij heeft zeven kinderen bij drie vrouwen. In 2017 gingen beelden de wereld over van hem wandelend door een winkelcentrum in een kort topje, beplakt met neptatoeages en met een laaghangende spijkerbroek. Dat was in Duitsland, waar hij een villa heeft en naar verluidt veel tijd doorbrengt – niemand weet precies hoe vaak Vajiralongkorn in Thailand is. Daar dwongen de autoriteiten Facebook om het filmpje van hun koning offline te halen.

Het verhaal over zijn poedel Fufu is ouder, maar net zo veelzeggend. Uit documenten van WikiLeaks bleek in 2011 dat Vajiralongkorn Fufu tot luchtmaarschalk had benoemd. Bij Fufu’s overlijden in 2015 kreeg het beestje een boeddhistisch begrafenisritueel van vier dagen. Op sociale media in Thailand werden in codetaal grapjes gemaakt: hoe moest het nu met de troonopvolging?

In aanloop naar de kroning dit weekeinde hebben de autoriteiten van alles gedaan om het imago van Vajiralongkorn op te krikken. In alle overheidsgebouwen hangt zijn portret, meters hoog. In de bioscoop krijgen Thai een filmpje te zien met zijn levensloop in een notendop: van prins, monnik en luchtmachtpiloot tot koning.

De beeltenis van koning Maha Vajiralongkorn in de straten van Bangkok.

Foto Jorge Silva/Reuters

Volgens analisten probeert Vajiralongkorn de macht van het koningshuis te vergroten. Hij heeft zich sinds het overlijden van zijn vader al een paar keer laten gelden. Zo heeft hij de zeggenschap over de financiën van het koninklijk huis naar zich toe getrokken en bemoeit hij zich met benoemingen in de top van het leger. Hij zette een nieuwe politie-eenheid op, speciaal voor de bescherming van het koninklijk huis. En een leger van wel vier miljoen Thai doet uit naam van de koning vrijwilligerswerk in het hele land.

Zijn bemoeienis betreft soms ook de politiek. Toen begin dit jaar zijn oudere zus zich kandidaat stelde voor het premierschap – al zeer opvallend nieuws op zich – greep de koning in. In een verklaring noemde hij haar politieke ambities „buitengewoon ongepast”. En hoewel Vajiralongkorn in vroeger tijden goed overweg scheen te kunnen met zakenman en voormalig premier Thaksin Shinawatra, ontnam hij hem onlangs zijn koninklijke onderscheidingen. De oude Bhumibol was voorzichtiger en liet zich liever op de achtergrond gelden.

Van twijfel over de nieuwe koning zal dit weekeinde niets te merken zijn. De kroning moet een feest worden. De Thaise overheid verwacht tweehonderdduizend bezoekers in Bangkok, die kunnen toezien hoe de koning in zijn draagstoel door de stad wordt gedragen. De ‘koninklijke keukens’ bereiden gratis eten en iedereen wordt opgeroepen om geel te dragen, de kleur van het koningshuis.

Een eerste cadeau van het volk is er ook al. In een dorpje in het noordoosten van het land is een witte olifant ontdekt die de koning na de kroning in ontvangst mag nemen. In Thailand gelden de zeldzame olifanten met hun lichte huid als graadmeter voor het aanzien van een koning. Hoe meer witte olifanten worden ontdekt, hoe groter de glorie. Vajiralongkorn heeft nog even te gaan, want zijn vader kreeg meer witte olifanten dan welke koning ook: liefst 21.