Buitenshuis blokken, want thuis lonken de PlayStation en de puppy

Eindexamens Donderdag beginnen de eindexamens. Veel scholieren bereiden zich voor in de bibliotheek, met muziek of YouTube-filmpjes.

Nihal (17) leert altijd met muziek in haar oren.
Nihal (17) leert altijd met muziek in haar oren. Foto David van Dam

Geodriehoek, markeerstiften, schriften met lijntjes en ruitjes, koekjes, potloden, pennen, boeken, samenvattingen. De bureaus van lerende scholieren zijn in de loop der jaren weinig veranderd, zou je op het eerste gezicht zeggen. Tegen de tafelpoot staat vaak een rugtas, met daarin vaak zelfs nog een papieren agenda. Alleen de smartphones, iPads, laptops – die hadden hun ouders vroeger niet.

Maar op het tweede gezicht gaan de voorbereidingen voor de centraal schriftelijke eindexamens, die donderdag van start gaan, anno 2019 toch ietsje anders. Wat typeert de lerende scholier van nu?

Buitenshuis leren…

In een koffietentje (voor koffies die vooral uit melk bestaan), op het huiswerkinstituut, in de (universiteits)bibliotheek. Scholieren leren allang niet meer alleen in hun kamer.

De openbare bibliotheek aan het Spui in Den Haag zit anderhalve week voor de eindexamens bomvol scholieren. Voor de ingang vertelt een jongen aan twee meisjes hoe hij het verloop van zijn dronken vrijdagnacht heeft gereconstrueerd via Snapchat.

Op de derde verdieping, aan het raam, zit havist Lars Verheij (18) met een vriend aan wiskunde. Ze waren hier om half 1, het is nu half 4. Ze gaan zo thuis verder. „Vandaag heb ik even een offday, maar meestal gaat het hier goed. In de bieb heb je het gevoel dat je móet leren: je ziet andere mensen stilzitten. Thuis heb ik een PlayStation en een puppy. Daar speel ik liever mee.”

Oliver (16) gebruikt biologiepagina.nl. David van Dam

…naar examentraining

Via Luzac, Lyceo, of Universiteit Leiden. Examentrainingen zijn geen uitzondering meer, althans, voor wie dat kan betalen. „Er wordt groot mee geadverteerd op scholen”, zegt Oliver Klein (16), die op de eerste verdieping aan het leren is met Lucas Veerkamp (16), Michelle Tyrala (15) en Leo Kzarnecki (16), voor de vmbo-examens. „Het is alleen dúúr: 250 euro per training.”

„En tien procent korting als je er veel neemt”, zegt Michelle. Op Lucas na krijgt iedereen aan tafel een vorm van examentraining of huiswerkbegeleiding, en dat geldt voor de meeste scholieren in de bieb aan wie je het vraagt; soms (gratis) via school.

Leerlingen die training krijgen voor álle vakken bestaan, zegt Lucas, maar de meesten volgen alleen extra training voor de vakken waar ze slecht voor staan. Sommige leraren moedigen examentraining aan, zegt Michelle. Oliver: „Veel leraren vinden het goed, sommigen vinden het geldverspilling. Biologie bijvoorbeeld vindt het goed omdat het veel stof is, wiskunde vindt het onzin.”

Lars (18) leert in de bieb beter dan thuis. David van Dam

… oortjes in

„Ik luister van alles en nog wat”, zegt Nihal Mrhpet (17), die op de eerste verdieping op een bankje biologie aan het leren is, en alleen wil praten als het niet te lang duurt. „Engels, Frans, Spaans. Zonder muziek raak ik afgeleid. Met muziek voelt het alsof ik in m’n eigen wereld zit.” Ze heeft haar oordopjes altijd in.

Michelle Tyrala, die een blokjesschrift voor zich heeft dat zo netjes beschreven is dat het wel getypt lijkt, luistert zelfs podcasts tijdens het leren. „Podcasts?”, zegt Lucas. „Ik kan niet naar muziek met tekst luisteren hoor, dat vind ik heel storend.”

Lars Verheij leert helemaal nooit met oordopjes in. „Ik vind dat niet fijn. En tijdens het examen heb je ook geen oortjes.”

…en YouTube aan

Op internet is veel uitleg te vinden over de examenstof. Filmpjes van docenten op YouTube zijn tienduizenden keren bekeken. „WiskundeAcademie, dat is echt de ‘go-to’ voor scholieren”, zegt Baran Derin (18), die in de stiltezaal op de vijfde verdieping leert voor zijn vwo-examen. Voor geschiedenis is dat bijvoorbeeld JORTgeschiedenis van docent Joost van Oort en voor Latijn Classica Nova van docent Otto Gradstein. Ook de site biologiepagina.nl is geliefd. Sommige filmpjes worden getipt door docenten, maar vaker tippen scholieren elkaar onderling.

„Ik kijk filmpjes over Engelse grammatica op YouTube, want daar heb ik moeite mee”, zegt Nihal Mrhpet.

Lucas maakt er geen gebruik van. „Ik focus op uit het boek leren. Daar staat het goed in.” Michelle: „En je kan afgeleid raken door YouTube.”