Opinie

    • Willem Pekelder

Spido, altijd snel

Geen woord waar zoveel vaart in zit als in Spido. Je denkt aan speed: snelheid. Of aan speedo: zwembroek. In elk geval aan water, tempo te water. Maar wat de naam Spido werkelijk betekent, is onbekend. Ook het boek Venster op de Rotterdamse haven, over honderd jaar Spido, lost het raadsel niet op. Spido verwijst naar het voormalige telegramadres van stoomsleepdienst Piet Smit, licht schrijfster Evy van Ast een tipje van de sluier op. Het mysterie blijft.

Maar genoeg over de naam. Het boek: een chronologische geschiedenis van een rederij die in 1919 begon als havendienst en uitgroeide tot een succesvol rondvaartconcern. Spido was een initiatief van havenbaron D.G. van Beuningen die met dertig schepen uit de boedel van Smit en Roeiersvereeniging Eendracht een soort tramlijn te water startte om passagiers en opvarenden van en naar schepen in de havens te brengen. Maar er voeren ook koopvrouwen mee met hun koffers vol negotie. En ’s nachts vooral beschonken zeelieden en prostituees.

Van Ast beschrijft het smakelijk, met gebruikmaking van veel mooi, historisch fotomateriaal, zoals van Hollywoodster Audrey Hepburn, die zich in 1954 inscheepte. Enige kritiek kan zijn dat het boek hier en daar te wijdlopig is, waardoor de gang eruit verdwijnt. Maar voor de rest is het een waardevolle uitgave.

Al was het maar om te ontdekken dat de rederij elke economische storm overleefde. Door een combinatie van de tering naar de nering zetten en creatief ondernemerschap wisten de opeenvolgende eigenaren - thans de familie Blok - het bedrijf overeind te houden. Om te beginnen na de beurskrach van 1929. Het was weliswaar crisis in de haven, maar beter gesitueerden waren er nog steeds. Dus startte Spido met toeristische rondvaarten.

Na de oorlog bood het bedrijf wederopbouwvaarten aan, waarbij passagiers konden zien hoe de haven zich herstelde. Tijdens de crisis van de jaren tachtig werd de havendienst voorgoed afgestoten. Jazztochten kwamen ervoor in de plaats, gevolgd door partycruises in de jaren negentig. En nu, bij het eeuwfeest, zal, dankzij het economische hoogtij, een nieuw luxe ‘event-schip’ van de helling glijden.

Handig inspelen op de markt. En snel. Dat is Spido.

Willem Pekelder