Socialisme is grote bedrijven als BMW aan het volk geven, zegt Duitse SPD-prominent

De leider van de SPD-jongerenorganisatie pleit voor het collectiviseren van bedrijven als BMW. De reacties? „Wat heeft hij gerookt? Iets legaals kan het niet geweest zijn.”

De leider van de SPD-jongeren, Kevin Kühnert.
De leider van de SPD-jongeren, Kevin Kühnert. Foto Hayoung Jeon

Opnieuw is de rebelse leider van de Duitse Jonge Socialisten, de jongerenorganisatie van regeringspartij SPD, erin geslaagd politiek Berlijn flink op stang te jagen. Drie weken voor de Europese verkiezingen heeft hij de sociaaldemocraten daarmee in verlegenheid gebracht.

Kevin Kühnert (29) voerde vorig jaar een harde campagne tegen deelname van de SPD aan de huidige coalitie. De SPD zou zich beter vanuit de oppositie kunnen bezinnen op een nieuwe, linksere koers. Het leidde tot bittere debatten, maar uiteindelijk stemde tweederde van de leden schoorvoetend toch maar voor toetreding tot de zogenoemde Grote Coalitie onder leiding van Angela Merkel (CDU).

Lees ook: Rebelse jong-socialist kan Duitsland en Europa in chaos storten

Nu zet Kühnert zijn pleidooi om de SPD linkser te maken kracht bij met enkele praktische voorstellen: laat grote bedrijven als BMW overgaan in gemeenschapshanden (collectivisatie), en laat mensen alleen nog huizen bezitten waar ze zelf in wonen. Die uitspraken deed hij in een vraaggesprek met Die Zeit, over wat hij eigenlijk onder socialisme verstaat.

Het interview was woensdagavond, de Dag van de Arbeid, nog maar net op internet verschenen of een golf van kritiek en bittere spot werd over de voorman van de ‘Jusos’ uitgestort. Wil hij helemaal af van het kapitalistische model? Wil hij soms dat we weer in Trabantjes gaan rijden?, hoonden critici op Twitter, verwijzend naar het in de communistische DDR geproduceerde autootje. En moeten we daar, na bestelling, dan ook weer 20 jaar op wachten?

Nu hoort het bij de taakomschrijving van de Jonge Socialisten om de eigen partij af en toe op te jutten. En daar is Kühnert, die jongensachtig oogt maar al 14 jaar politiek actief is, bijzonder bedreven in.

Net als veel andere sociaaldemocratische partijen in Europa kampt de SPD al jaren met slechte verkiezingsresultaten en nóg slechtere peilingen. Een aanscherping van het linkse profiel is – na de vele compromissen in de coalitie met de christendemocraten van Merkel – voor velen een wenkend perspectief. Zo wordt in linkse groepen en partijen vanwege de woningnood en stijgende huren serieus gesproken over en actie gevoerd voor onteigening van grote commerciële woningbedrijven.

‘Een retro-wereldbeeld’

De opmerkingen van Kühnert werden vanuit andere partijen meteen gretig gehekeld. „Een retro-wereldbeeld van een verwarde fantast”, zag minister van Verkeer Scheuer (CSU) erin. De liberale FDP beloofde de sociale-markteconomie te zullen verdedigen tegen zulke „socialistische uitwassen”. De CDU zei honend dat links dertig jaar na de ondergang van de DDR kennelijk toch weer streeft naar democratisch socialisme. En de Groenen, die in de peilingen groter zijn dan de SPD, verklaarden dat collectivisatie geen problemen oplost.

Kühnerts eigen partij had wat meer tijd nodig voor een reactie. Aanvankelijk was er alleen Bondsdaglid Johannes Kahrs, die sprak van „grote flauwekul” en zich afvroeg wat Kühnert gerookt had – „iets legaals kan het niet geweest zijn”. Pas donderdagochtend verklaarde de secretaris-generaal van de SPD, Lars Kingbeil, zuinigjes dat Kühnerts ideeën geen voorstellen van de SPD zijn, maar de „maatschappelijke utopie” van de Jusos-voorzitter.

Kühnert zelf nam geen woord terug. Maar via Twitter verpreidde hij een commentaar uit Der Spiegel, dat stelt dat hij „een groeiend onbehagen aanspreekt en alternatieven aanbiedt”. Deed hij dat niet, dan had zijn organisatie „zich net zo goed de Jonge Neoliberalen kunnen noemen”.