Geen nieuw onderzoek naar vuurwerkramp in Enschede

De vuurwerkramp in Enschede, waarbij 23 mensen omkwamen, is te lang geleden om „eigenstandig onderzoeksinformatie te verzamelen en zich op basis daarvan een oordeel te vormen”.

Foto Marcel Antonisse/ANP

De Onderzoeksraad voor Veiligheid ziet af van nieuw onderzoek naar de vuurwerkramp in Enschede. Bij die ramp kwamen op zaterdag 13 mei 2000 kwamen 23 mensen om, raakten bijna duizend anderen gewond en ging de wijk Roombeek grotendeels in vlammen op. Dit heeft voorzitter Joustra van de Raad in een brief laten weten aan voorzitter Arib van de Tweede Kamer.

De ramp is te lang geleden om „eigenstandig onderzoeksinformatie te verzamelen en zich op basis daarvan een oordeel te vormen”, schrijft Joustra in de brief aan Arib. De wijze van onderzoek van de Raad „leent zich niet voor historisch onderzoek”. Daar komt nog bij dat onderzoeken van de Raad strikt gescheiden zijn van het strafrechtelijk onderzoek, „zodat mensen niet hoeven vrezen dat hun medewerking aan de Raad strafrechtelijke consequenties heeft”.

De Tweede Kamer had de Raad gevraagd om een advies, nadat voormalig Europarlementariër Paul van Buitenen vorig jaar aangifte had gedaan van wetenschapsfraude; volgens hem stond onderzoeksinstituut TNO onder druk van Den Haag om snel met antwoorden te komen, zodat de verantwoordelijken gestraft konden worden.

‘TNO probeerde oorzaak vuurwerkramp Enschede te verhullen’

TNO oordeelde dat het bedrijf SE Fireworks te veel en te zwaar vuurwerk in zijn depots had opgeslagen. Beide directeurs van het bedrijf werden veroordeeld voor dood door schuld. De aangifte van Van Buitenen was voor SE Fireworks aanleiding een herzieningsverzoek in te dienen bij justitie, om het onderzoek naar de ramp te heropenen.

Bewuste manipulatie

Volgens Van Buitenen, die zich vier jaar heeft ingegraven in het dossier, is niet de zwaarte van het vuurwerk doorslaggevend voor hoe ernstig de explosies worden, maar gaat het vooral om de manier hoe het materiaal ligt opgeslagen. Volgens die theorie zou falend toezicht van lokale en landelijke overheid ook een belangrijke rol hebben gespeeld in de toedracht van de ramp. Van Buitenen stelt dat TNO de oorzaak van de ramp bewust heeft gemanipuleerd om het slechte toezicht van de overheid buiten schot te houden.

Het is nooit duidelijk geworden wie verantwoordelijk was voor het ontstaan van de brand, die tot de ontploffingen leidde. Een van de rechercheurs die de ramp onderzocht is ervan overtuigd dat de overheid feiten verzwijgt. Hij stapte daarom naar de Expertgroep Klokkenluiders, die Van Buitenen weer inschakelde.