Opinie

    • Petra de Koning

Denk vooral niet dat het kan, nóg een LPF

Het was eind 2014 of begin 2015, Mat Herben weet het niet zeker. Een koude dag. Met twee andere oud-LPF’ers, Hilbrand Nawijn en Gerard van As, zat hij in het restaurant van vogelpark Avifauna in Alphen aan den Rijn. Van As had hen bij elkaar gehaald. „We hebben toen nagedacht”, zegt Herben, „over een landelijke herstart van de LPF.”

Van deze drie was alleen Herben de Lijst Pim Fortuyn trouw gebleven tot de partij in 2006 uit de Tweede Kamer verdween. Nawijn en Van As hadden zich toen al afgesplitst.

In Avifauna was een van de agendapunten volgens Herben: de naam. Moest het weer LPF zijn, maar dan bijvoorbeeld als afkorting van Landelijke Politieke Federatie? Of ‘Nieuw Elan’? Zo heet de partij van Gerard van As in de gemeenteraad van Alphen aan den Rijn. Maar Herben had niet het idee dat het iets uitmaakte. „Ik heb het feestje bedorven door te zeggen dat de reputatie van de LPF onherstelbaar was beschadigd.”

Mat Herben vertelt het in een café in Den Haag. Het is het begin van zijn antwoord op mijn vraag: hoe is dat, als je partij al zo lang hét voorbeeld is van hoe het niet moet? Henk Otten, nu zelf hoofdpersoon in de ruzies in Forum voor Democratie, had zijn partij er steeds voor gewaarschuwd.

Mat Herben zegt ook: „Wij hebben als LPF’ers het hout aangedragen voor onze eigen brandstapel.”

Maar hij bedoelt niet dat het hun eigen schuld is dat ze met z’n allen het schrikbeeld van het Binnenhof zijn geworden. Het irriteert hem dat conflicten in een nieuwe partij meteen ‘LPF-toestanden’ heten. En dus niet omdat het geen toestanden waren. Maar omdat geen enkele andere partij heeft meegemaakt wat de LPF meemaakte.

Mat Herben noemt het „uniek”. De politieke leider was doodgeschoten, de LPF’ers in de Tweede Kamer kenden elkaar niet, ze waren onervaren. De LPF deed wel meteen mee in een kabinet, en twee LPF-ministers, Eduard Bomhoff en Herman Heinsbroek, konden elkaar niet uitstaan. Volgens Herben had de LPF vijanden onder de politieke journalisten. En hij had als fractievoorziter geen idee wat je kon doen met een mobiele telefoon. LPF’ers maakten in een vergadering soms stiekem een directe verbinding met journalisten: luister maar mee.

Herben had ook geen fractieleider willen worden, maar directeur van de Rijksvoorlichtingsdienst. Naast Pim Fortuyn als premier.

Het lijkt, vindt Herben, in helemaal niks op zo’n conflict als bij Forum voor Democratie. „Daar zie je een ordinaire machtsstrijd, zoals andere partijen ook weleens hebben.”

In Avifauna was het echt nog wel gezellig geweest, met Nawijn en Van As. Ze hadden lang met elkaar gepraat, ook over vroeger. En toen was het voorbij. Een tweede LPF komt er niet.

Petra de Koning (p.dekoning@nrc.nl; @pdekoning) vervangt deze week Tom-Jan Meeus.