‘Cultuur van angst in tbs-kliniek’

Oostvaarderskliniek De tbs-kliniek in Almere kampt met grote interne problemen. Collega’s worden "geïntimideerd, gepest, bedreigd en gediscrimineerd", melden meerdere bronnen aan NRC.

Foto Maarten Hartman

In de Oostvaarderskliniek in Almere heerst een „angstcultuur” onder medewerkers. Dat zeggen meerdere huidige en oud-behandelaren van de tbs-kliniek onafhankelijk van elkaar. Ze onderschrijven daarmee een anonieme brief die begin dit jaar rondging onder personeel en directie waarin stond dat een „niet functionerend middenkader”, drie afdelingshoofden in het bijzonder, al jarenlang een sfeer creëren waarin collega’s zich niet durven uiten en niet gerespecteerd voelen.

Lees ook: Tbs’er Jan had het wel op een rijtje, dacht de reclassering

Collega’s worden „buitengesloten, geïntimideerd, ondermijnd, gepest, bedreigd en gediscrimineerd”, stellen meerdere bronnen. Zo zou een van de afdelingshoofden een collega met een Nederlands-Marokkaanse achtergrond – niet meer werkzaam – consequent „moslim” hebben genoemd, zou het afdelingshoofd „graaien” in tassen van personeel op zoek naar – op de afdeling verboden – telefoons en in een kwade bui eens zomaar een perforator vol snippers hebben leeggeschud op de grond terwijl ze tegen ondergeschikten riep „opruimen”.

In de kliniek heerst een sfeer van „ons kent ons”, volgens (oud-)medewerkers. Je hoort erbij of je hoort er niet bij. En zo niet, dan heb je het zwaar te verduren. Klachten hierover zijn de afgelopen jaren diverse keren bij de directie neergelegd, maar die heeft er volgens de bronnen onvoldoende mee gedaan. Dit heeft ertoe geleid dat „tientallen” medewerkers de afgelopen jaren de kliniek verlaten hebben.

De directie zegt in een reactie dat de opsteller van de brief „niet bekend was” waardoor ze niet met hem of haar in gesprek kon gaan. „Desalniettemin heeft het managementteam naar aanleiding van de brief met alle medewerkers gesproken over het bestaan van mogelijke onvrede en de wijze waarop deze met elkaar in de kliniek besproken wordt.”

Volgens meerdere (oud-)medewerkers is de slechte werksfeer mede de oorzaak van het hoge personeelsverloop de afgelopen jaren in de Oostvaarderskliniek. Wegens gebrek aan personeel vond vorig jaar noodgedwongen een tijdelijke opnamestop plaats van patiënten. Gaten in het personeelsbestand werden opgevuld door uitzendkrachten die de patiënten amper kenden. De patiëntenraad trok daarover toen zelf aan de bel. De raad stelde dat personeel onvoldoende aan behandelen toe kwam en dat door het hoge personeelsverloop de focus te veel op beveiligen was komen te liggen. Volgens de directie is er inmiddels een „verhoogde instroom van nieuwe medewerkers” en is er „veel aandacht nodig voor de samenstelling van teams, personele zorg en teamontwikkeling”.

Mogelijke moordverdachte

De Oostvaarderskliniek kwam deze week in het nieuws omdat een voormalige tbs’er uit de kliniek betrokken zou zijn bij de dood in april van een 72-jarige man uit Lelystad. De 42-jarige Jan van K. is volgens De Telegraaf verdachte, evenals de 35-jarige Michael B. Van K. zat tot 2017 in de Oostvaarderskliniek, zeggen oud-medewerkers van de kliniek. Michael B. was met proefverlof. Ook het 72-jarige slachtoffer heeft in de kliniek gezeten.

In de jaren negentig kreeg Jan van K. al een tbs-maatregel opgelegd. Tijdens een proefverlof in 2005 was hij betrokken bij een moordpogingwaarna hij opnieuw tbs kreeg.

In 2017 werd zijn maatregel door de rechtbank onvoorwaardelijk beëindigd, blijkt uit het vonnis dat de Raad voor de rechtspraak donderdag publiceerde.