‘Bijna helft Nederlanders sceptisch over EU, maar meerderheid wil geen Nexit’

Ondanks de ontevredenheid zien veel Nederlanders toch een rol voor de EU als het gaat om thema’s als klimaat of spionage, concludeert I&O Research.

In Rotterdam worden posters voor de Europese verkiezingen opgehangen, afgelopen maandag.
In Rotterdam worden posters voor de Europese verkiezingen opgehangen, afgelopen maandag. Foto Robin Utrecht/ANP

Bijna de helft van de Nederlanders is ontevreden over wat de Europese Unie de afgelopen jaren hebben gedaan. Toch zou een ruime meerderheid bij een referendum over of Nederland vertrekt uit de EU, tegen een zogenoemde Nexit stemmen. Dat concludeert onderzoeksbureau I&O Research in een donderdag gepubliceerd rapport in aanloop naar de Europese verkiezingen later deze maand.

Voor het onderzoek werden vorige maand 1.672 volwassen Nederlanders gevraagd naar hun mening over de EU. Volgens I&O Research blijkt daaruit dat 47 procent niet tevreden is over wat instellingen als de Europese Commissie en het Europees Parlement voor Nederland hebben gedaan. Bijna de helft van de ondervraagden (46 procent) vindt bovendien dat de EU te veel macht heeft. Ook zegt een bijna gelijk aantal mensen dat er te veel landen lid zijn geworden van de Europese Unie.

Deze onderzoeksresultaten komen volgens het onderzoeksbureau overeen met een peiling uit 2016. Waar de ondervraagden vinden dat de EU tekort is geschoten is niet onderzocht.

Ondanks de ontevredenheid over de EU zou slechts eenderde van de ondervraagden een referendum over een Nexit willen. Mocht het tot een referendum komen, dan zegt een meerderheid van 72 procent tegen een vertrek van Nederland uit de EU te stemmen. 16 procent is wel voor een Nexit. Dat is een lichte daling ten opzichte van een eerdere peiling in januari, toen nog 18 procent voor een Nexit zou stemmen. Het aantal tegenstanders bleef gelijk.

Aftrap Europese verkiezingen: Campagnevoeren zonder de grote concurrent

Grensoverschrijdende thema’s

Vooral voor grote, grensoverschrijdende onderwerpen zoals klimaatverandering, vluchtelingenproblematiek of internationale veiligheid, zien veel mensen een rol voor de EU weggelegd. Hetzelfde geldt voor het tegengaan van nepnieuws, belastingontduiking en spionage door landen buiten Europa. Ook vinden respondenten dat de EU moet zorgen dat Europa een machtsblok kan vormen tegenover landen als de Verenigde Staten, China en Rusland.

Over andere kwesties was een meerderheid duidelijk minder enthousiast. Zo vond maar 5 procent van de ondervraagden het terecht dat de EU zou moeten beslissen over het betaald ouderschapsverlof voor vaders.

I&O Research verwacht dat tussen de 37 en 45 procent van de Nederlanders op 23 mei gaat stemmen voor het Europese Parlement. In 2014 was de opkomst 37 procent, fors lager dan bij verkiezingen voor de Tweede Kamer (bijna 82 procent in 2017). Het onderzoeksbureau houdt er rekening mee dat de VVD of Forum voor Democratie de grootste partij zal worden.

Correctie (2 mei 2019): In een eerdere versie van dit artikel stond dat 18 procent van de Nederlanders voor een Nexit zou stemmen. Juist is 16 procent. Dat is hierboven aangepast.