‘Ik wilde zo graag de eerste zijn’

100 jaar vrouwenkiesrecht Maroesjka Neutel werd de eerste vrouw die het schopte tot de opleiding voor het Korps Mariniers. „Ik kan nog steeds niet begrijpen dat er geen andere vrouwen zijn.”

Foto Annabel Oosteweeghel

„Dat haar, heb je daar al over nagedacht?” Maroesjka Neutel (27) wist het: wie begint aan de opleiding voor het Korps Mariniers wordt gemillimeterd. Natuurlijk hield ze haar blonde krullen liever. In het weekend wilde ze ook vrouw zijn, antwoordde Neutel, dus mocht het blijven? Bovendien, zei ze, van een kale vrouw denken mensen snel dat ze ziek is. De mannen tegenover haar – een sergeant-majoor, een luitenant en het hoofd van de opleiding – wisten het ook niet. „Ik snap dat het te maken heeft met de eenheid van de groep”, zei Neutel, maar mijn lijf is toch al anders”. Het haar mocht blijven, besloten de mannen na overleg met hun superieuren. De opleiding begon.

Maroesjka Neutel werd in 2018 als eerste vrouw toegelaten tot de opleiding van het Korps Mariniers. Het traject werd in 2017 opengesteld voor vrouwen door toenmalig minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert, na 351 jaar exclusief mannenterrein te zijn geweest. Het standpunt van Defensie was altijd dat er te weinig vrouwen fysiek sterk genoeg waren, zodat eenheden bestaand uit alleen vrouwen geen optie waren. Een obstakel, vond Defensie lang, en de Commissie gelijke behandeling stelde het ministerie in 2000 in het gelijk. De commissie oordeelde dat het samenwerken met mannen kan leiden tot „verstoring van de operationele inzet”. Het voorbeeld, nog altijd vaak aangehaald: mariniers moeten sanitair en een slaapzaal delen, en elkaar weleens onderzoeken op teken.

Zelfscan

„Dat leek mij niet echt een probleem”, zegt Neutel nu. Het is een stralende dag in de meivakantie. Ze is net naar de gym geweest, draagt een roze t-shirt en zwart sportbroekje, haren in een knot. „Ik heb mezelf tijdens de training gescand op teken. Die mannen willen toch liever ook niet in elkaars bilspleet kijken?” Neutel merkte dat haar collega’s sterk op haar reageerden. „Ik moest mijn gedrag aanpassen. De mannen zijn heel fysiek met elkaar, maar toen ik iemand een vriendschappelijk klopje op de buik gaf, begon direct het gefluister: ‘als dat niet wat wordt.’”

Maroesjka Neutel zet de tuinstoelen klaar rondom een boomstronk. De zithoek bevindt zich op het terrein van de melkveehouderij van haar ouders, aan de rand van Hoogeveen. Waarom wilde ze bij de mariniers? „Als ik terugkijk, heeft veel in mijn leven geleid naar de aanmelding.” Thuis was geen tv, maar op bezoek bij haar opa keek ze altijd naar Xena: Warrior Princess, een spin-off van Hercules, over de onverbiddelijke aanvoerder van een schurkenleger. Op de boerderij van haar ouders, die toevallig The Princess heet, heeft ze altijd hard gewerkt. Sinds groep vier draagt ze bij aan de verzorging van de 280 koeien. Neutel heeft een broer en drie zusjes. De regel was: tot je 21ste help je mee, daarna mag je zelf beslissen. Sporten deed ze vaak en fanatiek: tijdens een jaar high school in Minnesota drie uur per dag.

En toch was ze op haar 25ste lerares, zoals meer vrouwen in de familie had ze de pabo gedaan. Het besef kwam tijdens een gesprek met een hypotheekadviseur voor een benedenwoning in Groningen. Wil ik dit wel, vroeg ze zich af. Het „flierefluiten met de voeten op tafel en een schaaltje snacks” ging haar prompt tegenstaan. In die tijd leerde ze bij het uitgaan een groep jongens kennen van het Korps Mariniers. Ze vond een trainingsschema voor zestien weken, een voorbereiding op de opleiding. ‘Waarom niet?’ dacht ze.

Het eerste obstakel, de fitheidstest, haalde Neutel de tweede keer. Onder meer 2.700 meter hardlopen in twaalf minuten en dertig push-ups in twee minuten. Ongeveer de helft van de deelnemers viel af, maar zij haalde het zonder grote problemen. Ook de selectietest van drie dagen doorstond ze.

Domme pech

Na zeven weken kwam de domper: Neutel brak haar middenvoetsbotje in de zware trainingen – lopen met veertig kilo bepakking. Het was niet meteen het einde: na een revalidatieproces zou ze weer instromen. Maar al gauw begon de zeurende pijn in haar scheenbeen, een ontsteking misschien. Ze meldde het aan haar officieren. „Die wilden me houden.” Neutel hield het nog een week vol. „Ik wist: dit gaat me mijn lijf kosten.”

Moest ze opgeven omdat haar vrouwenlichaam het niet aankon, heeft ze zich vaak afgevraagd. Volgens de dokter was het domme pech. Sinds ze gestopt is met de opleiding in Rotterdam woont ze weer bij haar ouders in een huis vlak naast de stallen. Ze geeft parttime les op een basisschool en bezint zich op de toekomst. Vanwege haar ervaring bij de mariniers heeft een coachingsbureau haar gevraagd. Ze gaat misschien andere eerste vrouwen begeleiden en presentaties geven. „Ik wilde zo graag de eerste zijn.” Anderen inspireren vindt ze een waardevol alternatief. „Ik kan nog steeds niet begrijpen dat er geen andere vrouwen zijn. Stelletje vrouwen, kom op!”