Videobeelden van IS lijken leider Al-Baghdadi te tonen

Islamitische Staat In een authentiek ogende video zegt de verdwenen IS-leider dat de aanslagen in Sri Lanka wraak waren voor het verlies van het kalifaat.

Al-Baghdadi in de video.
Al-Baghdadi in de video. Foto AP

IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi is maandag verschenen in een propagandavideo die verspreid werd door Al-Furqan, het mediakanaal van de terreurorganisatie. Het is de eerste keer dat Al-Baghdadi in een video opduikt sinds juli 2014, toen hij vanuit de Al-Nouri-moskee in Mosul het kalifaat uitriep. Wel zijn er sindsdien audioboodschappen van hem verspreid, de laatste in september 2017.

Al-Baghdadi is de voorbije jaren al vaak dood of gewond verklaard, maar op het eerste gezicht lijkt er weinig twijfel te bestaan dat hij de man in de video is. De video moet vrij recent zijn, omdat Al-Baghdadi verwijst naar de val van Baghouz, de laatste IS-enclave in Syrië, die op 23 maart is gevallen, en naar de door IS opgeëiste aanslagen in Sri Lanka, vorige week.

„De slag om Baghouz is voorbij”, zegt Al-Baghdadi in de video, die achttien minuten duurt. „Maar hij heeft duidelijk de wreedheid, de brutaliteit getoond, en de slechte intenties die de christenen hebben jegens de moslimgemeenschap.”

De aanslagen in Sri Lanka lijken te zijn gepleegd volgens het boekje van IS

Al-Baghdadi verwijst ook naar Sri Lanka, al is op dat moment alleen zijn stem te horen, bij beelden van de aanslagen. „Ik was heel opgetogen toen ik het nieuws vernam van de zelfmoordaanslag waarmee de broeders in Sri Lanka wraak hebben genomen voor onze broeders in Baghouz.”

Aanhangers mobiliseren

Over de video deden al enkele dagen geruchten de ronde. Op zondag werd al een screenshot van de video verspreid via het sociale-mediakanaal Telegram.

IS-expert Charlie Winter, verbonden aan King’s College London, vond op sociale media een boodschap waarin IS-leden zich bij voorbaat verkneukelen over de media-aandacht die de video ongetwijfeld zou krijgen: „Dankzij [de media] heeft IS geen eigen tv- of radiozender nodig om zijn boodschap te verspreiden.”

Daags voor de publicatie publiceerden Winter en Aymenn al-Tamimi, een andere IS-expert, een artikel waarin ze voorspellen dat IS zich zal omvormen tot een wereldwijd platform, nu het kalifaat verleden tijd is.

„De laatste jaren, naarmate het steeds meer terrein verloor, is de IS-propaganda gaan claimen dat het de materiële staat al lang geleden had opgegeven. In deze versie was de protostaat slechts een manier om een wereldwijd platform te creëren dat de toekomst van de beweging zal garanderen door het mobiliseren van tienduizenden aanhangers.”

In de video wordt inderdaad het internationale aspect van IS benadrukt. Al-Baghadi aanvaardt trouwbetuigingen uit Burkina Faso en Mali. Aan het eind van de video bladert hij door rapporten die door SITE Intelligence Group zijn herkend als activiteitenrapporten uit IS-‘provincies’, waaronder de provincie Centraal-Afrika, die pas op 18 april is opgericht. Het was SITE, een Amerikaanse organisatie die de online-activiteiten van extremistische groeperingen volgt, die het bestaan van de video wereldkundig heeft gemaakt.

De video is uiteraard propaganda, en wat IS claimt, is daarom nog niet waar. De aantrekkingskracht van IS was precies het bestaan van een echte staat, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Al-Qaeda. Als ondergrondse terreurbeweging is IS veel minder aantrekkelijk.

Maar, zo stellen Winter en al-Tamimi, „het maakt niet echt uit of de IS-leiders in hun eigen verhaal geloven, als er maar genoeg echte aanhangers zijn die het wel geloven.” In dat geval, vrezen ze, „waren de aanslagen in Sri Lanka geen geïsoleerd incident maar eerder een oefening”.

Meer over het vervolg na de zelfmoordaanslagen in Sri Lanka: ‘IS-rekruten staan mogelijk te trappelen’