Mediahuis moet Ierse uitgever digitale tijdperk in leiden

Mediaovername Het Vlaamse Mediahuis, dat ook eigenaar is van NRC, wil krantenconcern INM inlijven. Het mediabedrijf wordt zo eigenaar van de grootste Ierse krant en van een uitgever met een roemrijk verleden.

Fotobewerking NRC

Een brede krant voor het gehele gezin, die ergens tussen het Algemeen Dagblad en NRC Handelsblad in zit. Zo zou je de Irish Independent, het vlaggenschip van krantenconcern Independent News Media (INM), kunnen omschrijven. Doordeweeks verschijnt het op tabloid-formaat, op zondag is er een uitgebreide editie om ruimte te geven aan lange analyses en politieke stukken.

Dinsdag maakte het Vlaamse uitgeefconcern Mediahuis bekend dat het een overnamebod van 145,6 miljoen euro heeft gedaan op INM. Mocht de deal doorgaan, dan verwerft Mediahuis naast de grootste krant van Ierland ook de Sunday Independent, Sunday World, twee tabloids en twaalf regionale bladen. De Vlaamse uitgever zou met de aankoop in één keer de grootste worden op de Ierse krantenmarkt. Mediahuis bezit in Nederland onder meer NRC Handelsblad en De Telegraaf.

INM heeft ongeveer achthonderd medewerkers en de titels hebben samen een gemiddelde oplage van 1 miljoen kranten. INM behaalde in 2018 een omzet van 191 miljoen euro.

Mediahuis biedt 10,5 eurocent per aandeel voor het aan de beurs in Dublin en Londen genoteerde bedrijf. Dat is 0,5 cent hoger dan de slotstand op maandag. Dinsdag steeg het aandeel even naar 11 cent, toen INM-bestuursvoorzitter Murdoch MacLennan zei dat zich nog andere bieders hadden gemeld maar dat Mediahuis de enige was „die een concreet bod op tafel had gelegd”.

Of Mediahuis INM ook definitief in handen krijgt, ligt aan meerdere factoren

Dat er nog andere bieders effectief een bod gaan uitbrengen, is echter onwaarschijnlijk. De twee grootste aandeelhouders schaarden zich dinsdag achter het bod. Zakenmannen Denis O’Brien en Dermot Desmond verkochten meer dan de helft van hun gecombineerde belang van 45 procent aan Mediahuis. Daardoor hebben de Vlamingen nu al 27 procent van INM in handen.

Met name O’Brien, een van de rijkste Ieren, maakt daarmee fors verlies op zijn investering. In totaal legde hij 500 miljoen euro neer om de afgelopen vijftien jaar een belang van bijna 30 procent op te bouwen in het krantenbedrijf. Bij de verkoop van zijn gehele belang zou hij nu zo’n 45 miljoen euro krijgen.

Papieren oplages

Dat O’Brien toch akkoord gaat zegt vooral veel over de positie waarin INM zich bevindt. Het bedrijf maakt weliswaar nog winst, maar ziet de omzet elk jaar verder teruglopen. In 2015 was het bedrijf bovendien nog twee keer zoveel waard op de beurs.

De opgave waarvoor Mediahuis staat, is om het bedrijf het digitale tijdperk in te leiden. Daar waar veel Nederlandse kranten digitale abonnementen hebben en bijvoorbeeld investeren in video en podcast, geloven de Ieren nog sterk in de kracht van papier. Digitale abonnementsvormen zijn er nog nauwelijks uitgedacht. De bevolking verjongt echter, waardoor de papieren oplages van de kranten teruglopen.

In een reactie stelt Mediahuis-topman Gert Ysebaert dat het bedrijf „met een sterke positie in nieuwsmedia en digitale merken” de aangewezen partij is om „de positie van INM als grootste mediabedrijf in Ierland te continueren”. Mediahuis beschikt over de nodige ervaring, vaardigheden en middelen „om in de merken van INM te investeren en de operationele en digitale mogelijkheden uit te breiden.”

Roemrijke geschiedenis

Met onder meer de Irish Independent verwerft Mediahuis een bedrijf met een roemrijk verleden. Het imperium van INM beperkt zich nu tot Ierland en één krant - de Belfast Telegraph - in Noord-Ierland. In de afgelopen decennia bezat het concern echter kranten in onder meer Australië, Nieuw-Zeeland en Zuid-Afrika. Ook de Engelse krant The Independent was ooit in het bezit van INM en voorloper Independent Newspapers.

Drijvende kracht achter de wereldwijde expansie, die in de jaren tachtig werd ingezet, was de schatrijke sir Anthony ‘Tony’ O’Reilly. De Ierse zakenman was onder meer topman bij levensmiddelenconcern Heinz en kreeg het krantenbedrijf in 1973 in handen. Met bijna veertig krantentitels en tientallen radiostations wilde O’Reilly als mediamagnaat Rupert Murdoch achterna.

Maar aan de rol van O’Reilly bij INM kwam in 2009 een einde door een ruzie met grootaandeelhouder O’Brien. Het concern verkeerde in financieel zwaar weer en de zakenman verweet O’Reilly slecht leiderschap. Tony O’Reilly, en later ook zijn zoon Gavin, verloren de machtsstrijd en vertrokken. De belangen in diverse wereldwijde kranten gingen in de verkoop.

O’Brien is overigens niet onomstreden. Hij zou INM eerder hebben gedwongen een veel te hoog bod uit te brengen op een van zijn radiozenders. Ook zou een IT-bedrijf in zijn opdracht mailboxen bij INM hebben ingezien, op zoek naar belastende informatie over journalisten met wie O’Brien in onmin leefde.

Onvrede aandeelhouders

Of Mediahuis INM ook definitief in handen krijgt, ligt aan meerdere factoren. Allereerst moeten de aandeelhouders zich achter het Vlaamse bod scharen. Met de verklaring van het management van het uitgeefconcern en de bereidheid van twee grootaandeelhouders lijkt die steun verzekerd.

Toch is er ook onvrede onder beleggers. Op de aandeelhoudersvergadering noemde iemand het bod volgens de Irish Times „klein geld”.

De cash-positie van het concern is goed. Met 90 miljoen euro aan contanten op de balans zou de effectieve overnameprijs volgens de belegger neerkomen op zo’n 55 miljoen euro.

Topman MacLennan reageerde hierop door te zeggen dat het gaat om „het beste bod dat we kregen op een juist moment”. Er waren andere geïnteresseerden maar dit is „de beste deal voor de aandeelhouders.”

Naast de beleggers moet ook de Ierse toezichthouder nog zijn akkoord geven aan de deal. Mediahuis wil de overname in september hebben afgerond.