Liever een schoon geweten dan een vuil doelpunt

Sportiviteit Vanwege een onsportief doelpunt liet Leeds United ook de tegenstander scoren. Waarom wordt dit zo gewaardeerd?

Geduw en getrek nadat Leeds United (wit) tegen Aston Villa op onsportieve wijze heeft gescoord.
Geduw en getrek nadat Leeds United (wit) tegen Aston Villa op onsportieve wijze heeft gescoord. Matt West/BPI

Het waren amper twee wedstrijdminuten, in het duel tussen Leeds United en Aston Villa, maar daarin voltrok zich een schouwspel dat in een theater een avondvullend programma zou zijn. Waarin geschreven en ongeschreven regels schuurden, resultaat tegenover respect, het hart tegen het hoofd. Met een coach die als bijnaam ‘De Gekke’ heeft als vastberaden regisseur.

Lof was er voor de manier waarop Leeds-coach Marcelo Bielsa in de wedstrijd in het Championship, het tweede Engelse niveau, de tegenstander een doelpunt cadeau deed. Hij kreeg complimenten van Villa-coach Dean Smith. Ook van oud-Arsenal-coach Arsène Wenger, zelf ervaringsdeskundige. Wenger werd in 1999 geprezen toen hij na een onsportieve, winnende goal van Marc Overmars aan tegenstander Sheffield United voorstelde de bekerwedstrijd opnieuw te spelen. Bielsa snapt de discussie over zijn geste niet: hij vindt het vanzelfsprekend.

Het moment begint op 1.30

Twitter avatar avfcgoals AVFC Goals Leeds United 1-1 Aston Villa (28/04/2019) - Albert Adomah’s fourth goal of the season ensured a point for Villa against Leeds at Elland Road. #AVFC https://t.co/Ku0w4lSss7

Waarom is er dan zoveel over te doen, waarom vinden we een dergelijk sportief gebaar toch zo uitzonderlijk?

Het was niet nodig, dat ten eerste. Het is immers de scheidsrechter die bepaalt, en die besloot dat het spel door mocht gaan. Leeds-aanvoerder Pontus Jansson was het ook hevig oneens met zijn trainer en probeerde nog met een tackle de gratis goal te voorkomen.

In dit geval was het belang ook nog eens groot. Dit was geen Rafael Nadal die tegenstander Stefanos Tsitsipas bij een 6-2- en 5-3-voorsprong een service opnieuw laat slaan omdat er iemand uit het publiek schreeuwde. Ook niet een John van den Brom, die in 2005 als trainer van Jong Ajax bij een 3-0-voorsprong een goal geeft aan Cambuur Leeuwarden, nadat Jan Vertonghen de bal per ongeluk binnenschoot toen hij deze wilde teruggeven.

Belang

Deze wedstrijd ging ergens om. Leeds maakte nog een kleine kans op directe promotie naar de Premier League, maar is door het gelijkspel veroordeeld tot play-offs.

Maar weegt dit belang zwaarder dan respect? In tijden van sociale media is het gemakkelijker dan ooit onvrede te uiten, te schelden, te dreigen. Sporters hebben te maken met fans die machtiger zijn dan ooit. Niets zo veranderlijk als meningen online, kijk alleen naar hoe Bielsa in januari nog werd afgefakkeld toen hij toegaf andere teams te bespioneren.

Is een goal met een luchtje het nog waard over een week, twee? Door het leven gaan als valsspeler, als elk volgend succes begeleid wordt door de herinnering aan een moment van onsportiviteit. Super Bowl-kampioen New England Patriots, het succesvolste American-footballteam ter wereld sinds 2000, wordt bijkans nog elke keer herinnerd aan schandalen waarbij ze betrokken waren: ‘Deflategate’, over wedstrijdballen die het team leeg zou hebben laten lopen, ‘Spygate’, toen ze stiekem andere teams hadden gefilmd.

Filmpjes van sportiviteit bij sporters trekken op YouTube miljoenen kliks. Eind maart was er een jeugdspeler van Galatasaray die bewust een penalty naast schoot, omdat hij die onterecht had gekregen. „Dit is wat we zoeken in een echte sportman” is de bovenste reactie onder de video op de pagina van ESPN UK. 1.900 duimpjes omhoog. Compilaties worden vergezeld door clickbaittitels als „faith in humanity restored”, het vertrouwen in de mensheid hersteld. Een galante terugspeelbal als medicijn tegen tirannie en hongersnood.

Onmenselijk

Het lijkt soms alsof we sporters niet als mensen zien. Ze zijn monomane vakgekken, constant bezig met eigen succes, zonder empathie. Prachtig vinden we het als een NBA-ster zijn schoenen aan een jonge fan geeft, ontroerd raken we als Cristiano Ronaldo voor de wedstrijd. een starend jongetje een aai geeft. Sporters zijn dan net politici; we lijken niet van ze te verwachten dat ze normale menselijke trekken hebben.

Prachtig ook, als tegenstanders elkaar kunnen waarderen. Wederzijds respect versterkt een mooi sportmoment. Dus is het mooi als tennisser Nick Kyrgios net zoals iedereen op de bank meegeniet van een wereldbal van Roger Federer, zoals tijdens de US Open van vorig jaar.

Want het gebeurt vaak genoeg andersom. Tennissers die elkaar geen handje geven na een wedstrijd, tirades tegen scheidsrechters. Zeker in het voetbal is sportiviteit vaak ver te zoeken, het is een sport waarin acteren een kwaliteit is als speler. Voor elke Marcelo Bielsa zijn er tien Neymars die dramatisch ter aarde storten om tegenstanders een kaart aan te smeren.

Zo vanzelfsprekend als Bielsa zijn actie zondag noemde, is het in de sport niet. Daarom wordt hij zo geprezen. Met eerlijkheid win je sommige wedstrijden niet, maar slapen met een schoon geweten is misschien wel meer waard.

Correctie 30 april: in een eerdere versie van dit artikel stond John van der Brom. Dat moet zijn John van den Brom. Het is aangepast.