Guaidó neemt dure gok met ultieme greep naar de macht

Venezuela Met steun van een onbekend deel van het leger poogde oppositieleider Guaidó dinsdag president Maduro verjagen. De putsch lijkt mislukt.

Tegenstanders van president Maduro botsen dinsdag met militairen die loyaal zijn aan de president.
Tegenstanders van president Maduro botsen dinsdag met militairen die loyaal zijn aan de president. Foto Federico PARRA/AFP

De Venezolaanse oppositieleider Juan Guaidó heeft dinsdag met steun van een nog onbekend deel van het leger een poging ondernomen het volgens hem onwettige bewind van president Nicolás Maduro „te beëindigen”.

Lees ook: Guaidó zag nog maar één otpie

Guaidó, die zich begin dit jaar tot ‘interim-president’ uitriep en erkend wordt door circa zestig vooral westerse landen, doopte de putsch ‘Operatie Vrijheid’. Aan het eind van een chaotische dag kon Maduro echter op tv verklaren dat de coup voorkomen was. Waarmee Guaidó’s ultieme poging het leger aan zijn kant te krijgen en de macht te grijpen, vooralsnog een dure gok lijkt.

De poging begon dinsdag in de vroege Venezolaanse ochtend met een video op Twitter, waarin Guaidó omringd door militairen de bevolking en militairen opriep in opstand te komen. Hij zei te spreken vanaf een militair vliegveld in de hoofdstad Caracas, al bevond hij zich later op een viaduct er vlak naast.

Opvallend was dat Guaidó vergezeld werd door oppositiekopstuk Leopoldo López. Die stond sinds 2017 onder huisarrest, maar bleek uit zijn door de geheime dienst Sebin streng beveiligde villa ontkomen. López stelde op Twitter „bevrijd” te zijn door het leger.

Samen riepen ze de bevolking op hen te vergezellen op het ingenomen viaduct. Daar werden ze in de ochtend aangevallen met geweervuur en traangas, wat ze wisten af te slaan. Later spraken López en Guaidó op een plein aanhangers toe. López vluchtte ’s middags met zijn gezin de ambassade van Chili in.

De opstandige militairen tooiden zich met blauwe lintjes om de arm om zich te onderscheiden van regeringstroepen. Venezolaanse media herkenden zeker twee hoge militairen in het gevolg van Guaidó. Een van hen was een eskadercommandant van de Nationale Garde in Caracas. Een andere overgelopen officier zou een hoge functie hebben binnen geheime dienst Sebin.

Het regime weersprak dinsdagochtend echter al snel dat López en Guaidó brede militaire steun zouden genieten. Een minister sprak van „een beperkte groep verraad plegende militairen” die „een staatsgreep tegen de grondwet en de vrede” probeert te plegen. De rest van het „glorieuze” leger zou „de moorddadige en extreem-rechtse putschisten” verslaan.

Maduro met ‘stalen zenuwen’

Maduro verzond een tweet waarin hij zich beriep op „stalen zenuwen” en de steun claimde van alle legerleiders. Pas aan het eind van de dag echter verscheen hij op staatszender VTV. De Amerikaanse buitenlandminister Pompeo had kort daarvoor verklaard dat Maduro op het punt stond het land te verlaten, maar dat Rusland dit belet had.

Deze woensdag staan nieuwe protesten gepland in Venezuela. Regime-aanhangers zullen de Dag van de Arbeid aangrijpen om steun te betuigen aan de socialistische Maduro. De oppositie wil opnieuw het vertrek van Maduro gaan eisen.

Dinsdag raakten oppositiebetogers al slaags met ordetroepen en groepen loyaal aan het regime op meerdere plekken slaags. Er werden tientallen gewonden gemeld.

Lees ook: Maduro vertrouwt op een waaier aan gewapende groepen

Terwijl de gebeurtenissen zich ontrolden, stroomden de internationale steunbetuigingen, veroordelingen en oproepen tot kalmte binnen. De Amerikaanse regering sprak steun aan Guaidó uit bij monde van vicepresident Pence, veiligheidsadviseur Bolton, buitenlandminister Pompeo en senator Rubio. President Trump zei de situatie „te volgen” en zijn speciale Venezuela-gezant zei dat deze „verwarrend” is.

Zuid-Amerika keek de afgelopen jaren machteloos toe hoe honger, schaarste en hyperinflatie een grote stroom vluchtelingen uit Venezuela op gang brachten. Maar de regio is ook tegen militair ingrijpen door de VS. Een recente poging van onder meer de EU, Mexico en Uruguay een dialoog te forceren leverde niets op.

Dit artikel is op woensdagochtend 1 mei geactualiseerd.