Verenigd Koninkrijk kondigt exportverbod af voor zeldzame tekening

Beeldende kunst Britse musea krijgen tot 17 juli de tijd om ruim 13 miljoen euro op te brengen voor een tekening van de zestiende-eeuwse Nederlandse kunstenaar Lucas van Leyden.

‘Staande jonge man’ van Lucas van Leyden werd vorig jaar verkocht aan een onbekende verzamelaar.
‘Staande jonge man’ van Lucas van Leyden werd vorig jaar verkocht aan een onbekende verzamelaar. Foto Christie's

Om te voorkomen dat een zeldzame tekening van de zestiende-eeuwse Nederlandse kunstenaar Lucas van Leyden (1494-1533) Groot-Brittannië verlaat, heeft het Britse ministerie van Cultuur een voorlopig exportverbod afgekondigd.

Britse musea krijgen van staatssecretaris Michael Ellis drie maanden de tijd, tot 17 juli, om ruim 13 miljoen euro bijeen te brengen. Voor ongeveer dat bedrag kocht een niet bekend gemaakte koper, naar verluidt de bekende Amerikaanse collectioner Leon Black, de tekening in december op een veiling bij Christie’s in Londen. De inbrenger was de Rugby School, een prestigieuze onderwijsinstelling die in 1567 is gesticht in Warwickshire.

De in Leiden geboren Lucas van Leyden wordt gerekend tot de grootste graveurs uit de kunstgeschiedenis. Zijn faam was vergelijkbaar met die van zijn Duitse tijdgenoot Albrecht Dürer en later met Rembrandt en Rubens. Van zijn hand zijn slechts 28 tekeningen bekend.

De tekening die Groot-Brittannië voorlopig niet mag verlaten dateert van omstreeks 1520. Het is een portret ten voeten uit van een vermoedelijk adellijke jongeman, gehuld in een cape waar de punt van een zwaard onderuit piept. Experts vermoeden dat het 28 bij 13 centimeter metende blad een studie voor een prent is.

Foto Christie’s

‘Ware schat’

Staatssecretaris Ellis heeft zich lovend over de tekening uitgelaten. Hij noemt het „ongelooflijk zeldzame werk van Lucas van Leyden een ware schat” en een „belangrijk document van de zestiende eeuw”.

De Britse overheidsinzet contrasteert met de Nederlandse lankmoedigheid toen prinses Christina in januari bij Sotheby’s in New York een serie zestiende-eeuwse tekeningen liet veilen afkomstig uit de koninklijke verzamelingen.

Het topstuk van die veiling, een schets van Rubens die onder meer door Boijmans-directeur Sjarel Ex als nationaal erfgoed werd bestempeld, ging voor 6 miljoen van de hand.

Na die veiling benoemde minister Ingrid van Engelshoven (Cultuur, D66) wel een onafhankelijke commissie onder leiding van oud-D66-leider Alexander Pechtold. Die heeft als opdracht om te onderzoeken of er genoeg wordt gedaan om de verkoop van belangrijke Nederlandse kunstvoorwerpen naar het buitenland te voorkomen. Eind van het jaar zal de commissie Pechtold naar verwachting verslag uitbrengen.

Dit artikel werd om 15.00 uur op 29-4 uitgebreid met achtergrondinformatie over de kunstenaar en zijn werk.