Nu Otten is verzwakt, wil FVD door

Forum voor Democratie Henk Otten blijft welkom bij zijn partij, maar niet als fractieleider in de Eerste Kamer. FVD hoopt nu de rust terug te brengen.

Van links naar rechts: Thierry Baudet, Henk Otten en Theo Hiddema vorig jaar in een fractieruimte van Forum voor Democratie in de Tweede Kamer.
Van links naar rechts: Thierry Baudet, Henk Otten en Theo Hiddema vorig jaar in een fractieruimte van Forum voor Democratie in de Tweede Kamer. Foto Dirk Hol/Novum

Alles gaat beter als de ratio overheerst, weet schaakgrootmeester en aanstaand Eerste Kamerlid Loek van Wely. Maar ook de nummer negen op de lijst van Forum voor Democratie (FVD) kon wel begrijpen dat het uren duurde voordat hij en de andere kandidaat-senatoren van de partij zondag tot een beslissing kwamen over het lot van Henk Otten. „Emotie speelt ook een rol.”

De uitkomst van het partijberaad werd maandag openbaar: Otten blijft voornemens zijn zetel in de Eerste Kamer in te nemen, maar is niet langer de beoogd fractievoorzitter. Na het verliezen van het penningmeesterschap, het fractiemedewerkerschap in de Tweede Kamer en zijn plaats in het partijbestuur is Otten zo ook zijn laatste machtsbastion binnen FVD kwijt.

De toekomstige Eerste Kamerleden roemden maandag in een verklaring Otten om diens „enorme inspanningen” voor de partij, maar achtten hem „in het licht van de gerezen vertrouwensbreuk” ongeschikt voor het fractievoorzitterschap.

Lees ook: FVD krijgt wat het niet wilde: gedoe

„Otten is diep door het stof gegaan”, zei FVD-voorman Thierry Baudet later op maandag tegen RTL. „Hij mag nog een kans krijgen.”

Vrede in Van der Valk

De verklaring is het voorlopige slotstuk van tien tumultueuze dagen voor Forum voor Democratie. Startschot was een interview met Otten in NRC, waarin hij Baudet verweet dat die de koers „te veel naar rechts” trok en te weinig andere FVD-politici naast zich op de voorgrond duldde.

De partijtop wist op dat moment al dat Otten zichzelf als penningmeester 30.250 euro had uitgekeerd uit de partijkas, een bedrag dat hij na vragen terugstortte. Toen dat nieuws in de loop van de week via NRC uitlekte, veranderde het interne conflict in een vete die steeds feller en publiekelijker werd uitgevochten.

Partijleider Baudet en secretaris Rob Rooken, die met Otten het partijbestuur vormden, beschuldigden hem van een „greep uit de kas”. Otten hekelde op zijn beurt via Twitter de „karaktermoord” die zijn medebestuursleden op hem pleegden. Otten was woensdag naar eigen zeggen nog niet op de hoogte gebracht dat hij moest vertrekken als fractiemedewerker, toen Baudet dat al op Twitter had verspreid. „Onhandig”, concludeerde Otten.

De oplossing werd bedacht in de luwte van een conferentiezaaltje van een Van der Valk-hotel in Amersfoort. Daar kwam bijna de voltallige Eerste Kamerlijst zondagmiddag en -avond samen voor een speciaal ingelaste vergadering.

‘Gecorrigeerde banktransactie’

De grote afwezige was Otten zelf: via het bestuur bood hij zijn excuses aan voor het betalingsconflict. Dat lijkt bijgelegd: de partij zelf spreekt niet langer van een „greep uit de kas”, maar van een „gecorrigeerde banktransactie”.

Of en hoe Otten namens FVD in de Eerste Kamer kon plaatsnemen, lieten Baudet en Rooken aan zijn medekandidaten voor de senaat. „Alle opties lagen op tafel”, aldus een van de aanwezigen. „Van fractievoorzitter tot helemaal niets.”

De bijeengekomen FVD’ers gunden Otten een plek in de senaatsfractie, zonder leiderschap – de optie waarvoor ook Baudet zijn voorkeur had uitgesproken. Een „handjevol” aanwezigen was kritischer, maar legde zich uiteindelijk neer bij dat voorstel. Een van de Statenleden van FVD, die later op de avond ter plekke werden geïnformeerd, noemde het „de ideale afloop na zo’n ongelooflijk openbare ruzie”.

Otten zelf ging ook akkoord. Vorige week had hij tegenover EenVandaag laten doorschemeren dat hij zijn zetel desnoods als eenling zou innemen. Nu schikte hij zich in zijn lot: hij retweette Baudets positieve reactie op de verklaring. Na de publieke ruzie volgde de publieke verzoening.

Wie de plaats van Otten als fractievoorzitter in de Eerste Kamer inneemt, is onzeker. Tot begin juni de de nieuwe senaat wordt geïnstalleerd, voert Paul Cliteur, de nummer twee op de lijst, het woord. Na de installatie schuift de partij „via een geëigende procedure” een nieuwe aanvoerder naar voren.

Het fractievoorzitterschap is daarmee geen gelopen race. Cliteur laat in het midden of hij zichzelf kandidaat stelt. „11 juni is voor mij nog erg ver weg”, liet de hoogleraar aan de Universiteit Leiden maandag aan NRC weten. „Gelukkig telt de fractie in spe zeer goede mensen, dus daar komen we wel uit.”