‘Big data’ moet helpen bij DNA-onderzoek

Het NFI, justitie en de politie hebben data gecombineerd. Met de ‘DNA-succesmeter’ kunnen experts zien hoe groot de kans is dat een DNA-monster bruikbaar resultaat oplevert.

Een datacentrum.
Een datacentrum. Foto iStock

De forensische experts van de politie kunnen vanaf komende herfst big data gebruiken om in te schatten hoe groot de kans is dat hun DNA-onderzoek slaagt. Met een nieuw systeem, de zogenoemde DNA-succesmeter, kunnen zij zien hoe vaak een vergelijkbaar monster in het verleden een DNA-profiel opleverde of leidde tot een match met bijvoorbeeld een verdachte. Het systeem moet er in de toekomst voor zorgen dat minder kansarme DNA-sporen worden ingestuurd.

De ontwikkeling is deels een reactie op het gebrek aan capaciteit binnen de forensische keten: het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) heeft maandelijks beperkt ruimte voor DNA-onderzoek. Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) stelde vorig jaar nog dat het Openbaar Ministerie (OM) en politie „scherper moeten prioriteren bij het insturen van sporen voor forensisch onderzoek”.

De DNA-succesmeter bestaat uit data over DNA-sporen van de politie, het NFI en het OM. De statistieken laten bijvoorbeeld zien dat DNA beter bewaard blijft op ruwe oppervlakken. Ook moet het systeem op termijn aan kunnen tonen wat de invloed van temperatuur en nattigheid op DNA is.

Lees ook: Nederlandse politie wil gebruikmaken van particuliere DNA-databank in VS

In oktober live

Het programma moet volgens de politie voorkomen dat forensisch onderzoekers alleen op basis van ervaring en vermoedens bepalen welke monsters ingestuurd worden naar het NFI. Wel blijft ook na de invoering van de DNA-succesmeter een menselijke blik nodig, legt forensisch adviseur van de politie Anna Mapes uit:

„De succesmeter kan bijvoorbeeld laten zien hoe groot de kans is dat een tiewrap een DNA-profiel oplevert. Die kans is in principe niet heel groot, maar als de tiewrap het meest relevante bewijsstuk is, zal een expert er toch voor kiezen deze op te sturen.”

Naar verwachting zal het systeem in oktober worden uitgerold. Het gaat in eerste instantie om een testversie die draait op data van 2014 tot en met 2017. In de komende jaren willen het NFI, het OM en de politie een nieuw systeem bouwen waarin alle data gedeeld en continu geüpdatet worden.