PVV-senator Van Dijk sjoemelde met subsidies

PVV in Zeeland Uit documenten en opnames blijkt dat de Zeeuwse PVV-leider Peter van Dijk publiek geld misbruikte voor een campagne en familie in dienst nam.

Eerste Kamerlid Peter van Dijk (PVV) en fractievoorzitter van de PVV in Zeeland.
Eerste Kamerlid Peter van Dijk (PVV) en fractievoorzitter van de PVV in Zeeland. Foto Bart Maat/ANP

Peter van Dijk, de PVV-senator en partijleider in Zeeland die deze maand het vertrouwen verloor van partijgenoten in zijn provincie, heeft een provinciale verkiezingscampagne gefinancierd met gemeenschapsgeld. Dat geldt als subsidiefraude: regels van de provincie verbieden dit expliciet. Van Dijk overtrad de regels in zijn huidige functie als voorzitter van de PVV-fractie in Zeeland. Dat blijkt uit documenten, bankafschriften en audio-opnames waarover NRC beschikt.

Partijleider Geert Wilders is afgelopen week volgens bronnen op de bewijsstukken gewezen, maar hij houdt voorlopig het vertrouwen in Van Dijk, die in 2011 provinciaal fractieleider en senator werd voor de PVV. Negen Zeeuwse PVV-Staten- en gemeenteraadsleden beschuldigden hem eerder deze maand van vriendjespolitiek, dubieus declareren en intimiderend gedrag.

Aangifte wegens bedreiging

Wilders ging vorige week in gesprek met Van Dijk en Vincent Bosch, het PVV-Statenlid dat een poging leidt om Van Dijk af te zetten, maar wilde uiteindelijk volgens beiden geen kant kiezen in de ruzie. De partijleider wil onderzoeken afwachten die de provincie Zeeland (naar declaraties van Van Dijk) en justitie (naar aangifte van Bosch, die zegt bedreigd te zijn door Van Dijk) hebben ingesteld. Het is onduidelijk of Wilders ook zelf de bewijzen heeft gehoord en gezien over de subsidiefraude waarover NRC beschikt.

Lees hier het achtergrondverhaal: Na jaren komt de ergernis over PVV-senator Peter van Dijk tot ontploffing

Van Dijk omschrijft de constructie die hij daarvoor bedacht in één van de opgenomen gesprekken als „creatief boekhouden”. In de aanloop naar de Provinciale Statenverkiezingen van 2015 vroeg hij een provinciale vergoeding aan voor een vrijwilliger van de Zeeuwse PVV. Het geld, zeker 1.150 euro, werd daarna volgens Van Dijk „in een envelop’’ aan de fractie gegeven en gebruikt om de campagne mee te financieren. Er werd onder meer een Amerikaanse schoolbus van gehuurd waarmee de PVV op verkiezingstournee ging.

„Het effect is dat zo’n partij ten onrechte over extra middelen beschikt om campagne te voeren”, zegt hoogleraar staatsrecht Douwe Jan Elzinga. „En als je dat willens en wetens doet, maakt dat het erger.” Dat Van Dijk zelf beseft dat het niet mag, blijkt eveneens uit de opnames. Hij zegt in de opname tegen collega-politici dat de informatie „nooit van zijn leven buiten welke kamerdeur dan ook” mag komen, omdat hij dan „een groot probleem” heeft.

Tekening Kamagurka

Declaratiegedrag

De provincie en zijn eigen fractie stelden Van Dijk verschillende keren kritische vragen over zijn declaratiegedrag, blijkt uit interne correspondentie. Zo blijkt uit een bankafschrift uit 2011 dat Van Dijk 6.000 euro ‘leende’ uit de fractiepot – een bedrag dat hij later wel terugbetaalde.

Van Dijk declareerde ook, bijvoorbeeld, reiskosten toen hij naar Terneuzen reisde voor een werkbezoek van Geert Wilders in 2018. Dat was vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen van dat jaar – Wilders zei die dag in lokale media dat het „geen toeval” was dat hij Terneuzen vlak voor de verkiezingen bezocht. Toen een provincieambtenaar bij controle vragen stelde over deze declaratie, verklaarde Van Dijk – zo blijkt uit e-mails – juist dat het wél „toeval” was dat dit zo dicht op de gemeenteraadsverkiezingen was. De toenmalig penningmeester van de Zeeuwse PVV-fractie, Roland de Wit, zegt daarover: „Dat is onzin. Je mag dit niet bij de provincie declareren. Van Dijk liegt tegen de ambtenaar.”

De landelijke PVV wist van de problemen in Zeeland, toen en nu, maar tornde nooit aan Van Dijks positie. Op de kandidatenlijst voor de nieuwe Eerste Kamer staat Van Dijk op plaats zes, waarmee hij als eerste reserve doorschuift zodra een PVV’er uit de senaat wegvalt.

Van Dijk stelt in een schriftelijke reactie „niet bekend” te zijn met de documenten en opnames waarover NRC beschikt. Hij wil niet inhoudelijk op vragen ingaan, maar „herkent zich niet in de verwijten”. Hij schrijft dat hij „vertrouwen” heeft in de uitkomst van de onderzoeken. De landelijke fractie van de PVV reageerde niet op verzoeken om contact.

Luister ook naar de aflevering van dagelijkse podcast Vandaag over PVV-senator Van Dijk met daarin delen van de audio-opnames.