Brieven

Onderwijsvernieuwing is hard nodig

Illustratie
Illustratie Cyprian Koscielniak

De Onderwijsinspectie sprak haar zorgen uit over de vele vernieuwende onderwijsconcepten (Elke school heeft nu zijn eigen concept, 11/4). Onderwijsvernieuwingen zouden weinig duurzaam zijn en de positieve effecten ervan zouden moeilijk te definiëren zijn, waardoor de kwaliteit van het onderwijs mogelijk in gevaar zou komen. Doodzonde dat er louter met een evidence-based bril naar de opbrengsten van deze pionierende scholen wordt gekeken!

Hiermee scheert de Inspectie namelijk alle vernieuwingsscholen over een kam. Bovendien gaat zij voorbij aan de grote behoefte aan nieuwe, creatieve oplossingen voor de taaie onderwijsvraagstukken van deze tijd, zoals het lerarentekort, kansenongelijkheid en burn-outs onder leraren. Voor het lerarentekort wordt al tien jaar gewaarschuwd, maar toch is de situatie nu zo nijpend dat klassen steeds vaker naar huis worden gestuurd wegens gebrek aan leraren. Als we deze trend niet hebben kunnen keren binnen het bestaande onderwijssysteem, dan is het tijd voor nieuwe aanpakken.

We moeten op zoek naar nieuwe manieren om het onderwijs vorm te geven met de middelen en mogelijkheden van deze tijd. Niet elke nieuwe methodiek is een heilige graal, maar we kunnen niet langer klakkeloos blijven uitgaan van het bestaande. Het is onverstandig om alle nieuwe onderwijsvormen bij voorbaat te diskwalificeren op basis van gebrek aan bewijs. Nieuwe concepten hebben immers tijd nodig om zich te bewijzen. Onderzoek is nodig, maar om tot vernieuwing te komen, is in de eerste plaats ruimte en tijd nodig om te leren wat werkt in de praktijk en wat niet.

Bij innovatieve scholen zoals Klein Amsterdam en Laterna Magica zien we nog een belangrijk effect van vernieuwing: het trekt leraren aan. Zij krijgen het met hun inspirerende en heldere visie zelfs voor elkaar om mensen die zijn gestopt met lesgeven, weer te motiveren om terug het onderwijs in te gaan. Laten we die eens in de schijnwerpers zetten, in plaats van steeds weer dezelfde, gefaalde concepten aan te halen, zoals de iPad-scholen.

Ook in het onderwijs gelden Einsteins wijze woorden: als je altijd doet wat je altijd deed, krijg je altijd terug wat je altijd kreeg.


Onderwijskundige en adviseur onderwijsinnovatie bij Stichting Nederland Kennisland