Grapperhaus wil hogere maximumstraf voor bedreiging

De maximale straf van twee jaar volstaat volgens minister Grapperhaus niet meer voor de toenemende ernst van bedreigingen van onder meer ambtenaren en hulpverleners.

In maart demonstreerden bewoners van Haarlem op de Grote Markt als steunbetuiging voor de bedreigde burgemeester Jos Wienen.
In maart demonstreerden bewoners van Haarlem op de Grote Markt als steunbetuiging voor de bedreigde burgemeester Jos Wienen. Foto Remko de Waal/ANP

De maximale gevangenisstraf voor bedreiging wordt mogelijk verhoogd van twee naar drie jaar. Voor het bedreigen van burgemeesters en andere bestuurders in publieke functies kan dit zelfs vier jaar worden. Nog voor de zomer dient minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) hierover een wetsvoorstel in. Dat schrijft hij in een brief aan de Tweede Kamer die zaterdag is gepubliceerd.

Grapperhaus maakt zich zorgen over het toegenomen aantal bedreigingen die bovendien ook ernstiger vormen aannemen. De maximale straf van twee jaar volstaat volgens Grapperhaus daarom niet meer „voor de ernstige, buitensporige dreigementen die er bijvoorbeeld voor zorgden dat burgemeesters moesten onderduiken.” Ook noemt hij als voorbeeld boeren die door criminelen gedwongen worden hun schuur beschikbaar te stellen voor wietteelt, of de bedreiging van caféhouders door criminele motorbendes.”

Burgemeesters: van lintjesknippers tot misdaadbestrijders

Met het verhogen van de maximale straf krijgt volgens Grapperhaus „de maatschappelijke impact van bedreiging meer weerslag in de wet en laat de overheid bovendien zien dat bedreiging van ambtsdragers absoluut niet wordt getolereerd.”

Justitie eist al hogere straffen voor bedreiging van mensen met publieke functies, maar hoger dan het maximum van twee jaar kan die eis niet worden. Grapperhaus wil dat bedreiging van burgemeesters en andere publieke bestuurders met maximaal vier jaar kan worden gestraft, onder meer omdat bedreiging op lange termijn „de kwaliteit van het openbaar bestuur kan ondermijnen.”

Kwart burgemeesters bedreigd

De afgelopen jaren moesten meerdere bestuurders worden beveiligd vanwege dreigementen. Bouke Arends, toenmalig locoburgemeester van Emmen, moest in 2017 een paar weken onderduiken in Engeland, vanwege bedreigingen na de sluiting van het clubhuis van motorclub No Surrender. Ook Jos Wienen, burgemeester van Haarlem, moest vorig jaar tijdelijk onderduiken. De Machiavelliprijs voor publieke communicatie ging dit jaar naar ‘De bedreigde burgemeester’ en werd in ontvangst genomen door Wienen.

In 2017 concludeerde het wetenschappelijk instituut van het ministerie van Justitie en Veiligheid dat een kwart van de Nederlandse burgemeesters is bedreigd door criminelen. Uit het onderzoek bleek dat pogingen om het lokaal bestuur te beïnvloeden - door middel van bedreigingen of infiltratie - in alle provincies een probleem is.