Het was de Koningsdag van Amalia

Koningsdag Amersfoort ontving zaterdag de koninklijke familie. Het was de dag van Amalia, heel veel selfies en een vluchtige indruk van van alles.

Foto Koen van Weel/ANP

Het was de Koningsdag van Amalia. In Groningen, vorig jaar, was al te zien hoe koning Willem-Alexander zijn oudste dochter op het podium naar voren schoof. In Amersfoort werd het duidelijker dat de Oranjes zich voorbereiden op de toekomst.

Soms was het subtiel: een zacht duwtje naar voren, een arm om de schouder, een onderonsje tussen vader en dochter. En al zei Amalia (15) misschien niet veel (het was „superleuk” deel uit te „mogen maken” van het feest en „helaas” was het niet gelukt haar vader te verslaan in de quiz tussen acht gemeenten), zaterdag gaf ze wél haar eerste echte interviews zonder haar zusjes. Tegen RTL en SBS zei de kroonprinses dat het ,,af en toe onwerkelijk” is dat ,,dit mijn leven is”. Haar vader voegde toe dat hij het belangrijk vindt dat ze eerst zichzelf leert kennen voor ze ,,de publieke zaak” gaat dienen. ,,Die tijd moet Amalia gegund worden.”

Die zusjes vervulden onderwijl de rol die de andere prinsen en prinsessen ook hebben op Koningsdag: contact maken met het volk en meedoen aan de sporten en spellen die de ontvangende gemeente heeft bedacht. Dat betekent heel veel selfies, heel veel handen schudden en heel veel bloemen ontvangen.

Wie achter de stoet aanloopt, ziet daarvan het effect. Stralende gezichten en grote grijnzen van mensen die soms een paar uur hebben staan wachten om een glimp op te vangen. Geen onvertogen woord valt, al is het contact vluchtig, wordt een hand soms net gemist en kan niet iedereen met prins Maurits op de foto.

Lees ook over een jaar meelopen met Willem-Alexander: Voor de koning is gewoon zijn nog niet zo eenvoudig

Bordjes met taart

Prinses Ariane (12) dartelde met bordjes met taart richting de Amersfoorters die rijen dik achter de hekken stonden. Ze waagde – oh nee, toch niet – een sprong aan een touw. Bij de quiz tussen de acht gemeenten die deze dag organiseerden, deed ze fanatiek mee. Maar dat gold eigenlijk voor alle leden van de koninklijke familie. Prinses Alexia (13) luisterde op een ander moment met een ernstig gezicht naar een verhaal over recycling. En ook zij schudde talloze handen.

De twee uur en 1.200 meter die de route in Amersfoort telde, waren volgepropt: een vleugje Dierenpark, de Cliniclowns, mantelzorgers, acrobaten, koren, bands, muzikanten, basketballers, straatvoetballers, schoolkinderen. De multiculturele samenleving, duurzaamheid, recycling. Alles even vluchtig. De koninklijke stoet werd voortgejaagd op het tempo van de muziek.

Wat niet hielp bij de vluchtigheid, was dat het overkoepelende thema – Wij, Amersfoort – minder geprononceerd was dan vorig jaar in Groningen, waar de aardbevingsproblematiek de boventoon voerde. Amersfoort heeft ook een minder duidelijke identiteit dan bijvoorbeeld de Drechtsteden (2015), die zich als maritieme regio promootten.

Foto Koen van Weel/ANP

Gemiddelde stad

De invulling van Koningsdag, zo zei de koning in 2015, „leg ik bij de stad neer”. Dus het was aan Amersfoort en de acht regiogemeenten om zelf iets te verzinnen.

Dat dat niet zo makkelijk was, erkende organisator Yordi Grutters aan de vooravond van Koningsdag. „Wat we zijn? Amersfoort wordt in marketing vaak gebruikt om producten te testen, omdat we een heel gemiddelde stad zijn, met een gemiddelde bevolking. Maar dat is niet heel sexy”, erkende hij. Burgemeester Lucas Bolsius zei het zaterdagochtend zo: „We zijn geen provinciehoofdstad, geen bisschopsstad. Maar getalsmatig passen we wel in het rijtje van dat soort steden.”

Het idee was om aan de hand van verhalenvertellers een verhaal te vertellen over wat zo’n gemiddelde stad dan is. Ruim vierhonderd ideeën waren er van Amersfoorters gekomen. Productiemaatschappij IDTV hielp met het „creatieve proces”, en verzon onder meer de regioquiz.

Grutters: „We hebben Koningsdag aanbesteed. We kunnen als gemeente heel veel zelf, maar ik heb niet de pretentie dat we zó creatief kunnen zijn. Want eigenlijk maak je een twee uur durende tv-show. Dat is een andere wereld.”

Het kost de stad 1,2 miljoen, waarvan de gemeente Amersfoort 500.000 euro betaalt, de provincie 400.000, de acht omringende gemeenten samen een ton naar rato. „En we proberen 250.000 euro aan sponsorgeld binnen te halen”, vertelde Grutters.

Foto Phil Nijhuis/ANP

De gemeente ziet het deels als promotie. Grutters: „Je merkt dat mensen de stad leren kennen, dat hoorden we ook uit Tilburg en Groningen en dat merkten we ook toen we twee jaar geleden The Passion hier hadden. We kregen toen te horen ‘ik wist niet dat Amersfoort grachten had en zo’n mooie binnenstad’.”

Aan het eind van de ochtend zei Gutters „een goed gevoel” te hebben over de dag. Het bleef droog en er was zelfs een beetje zon – ondanks onheilspellende voorspellingen. Het Eemplein, waar de koning en zijn familie afscheid namen, was om kwart voor één al zo vol dat het afgesloten werd.

Tienduizend Amersfoorters zongen daar het Wilhelmus mee. Harder klonk het gezang bij Wudstiks ‘Mooi’, hét lied van de dag, waarmee de koning werd onthaald en uitgezwaaid.