‘Wat gebeurt er net na het aansnijden van de taart?’

Kees van de Veen over het thema van mei, ‘Nederland feest’.

De Poaskearls lopen dwars door huizen en cafés naar het marktplein.
De Poaskearls lopen dwars door huizen en cafés naar het marktplein. Kees van de Veen

Nee, freelance fotograaf Kees van de Veen is zelf niet bepaald een party animal. Integendeel. Hij is jaren geleden naar Groningen verhuisd juist vanwege de rust. Maar ook in het hoge noorden weten ze wat feesten is: Gronings Ontzet, de KEI-week van de studenten, muziekfestival Noorderslag. En als FC Groningen wat heeft gepresteerd, staat de Grote Markt vol. Bij dergelijke evenementen is Van de Veen toch van de partij. „Ik hou ervan om het gewone leven te fotograferen. Daar horen dat soort feesten ook bij.”

Carnaval bijvoorbeeld, kennen ze in Groningen ook. In het uiterste puntje van de provincie zit een katholieke enclave die het begin van de vastentijd elk jaar steevast op gepaste wijze viert. „Dat is het leuke, dat verwacht je hier niet. Carnaval gaat hier net als in het zuiden: met een vereniging, een prins en alles wat erbij hoort.”

Van de Veen maakte er een reportage over. Vooral de optocht boeide hem. „Al die versierde karren die door het lege landschap trekken, dat geeft een prachtig contrast.” De stoet eindigde in Kloosterburen, voor even Kronkeldörp genaamd. „Daar staan de straten vol, daar is het feest.” Maar op de foto’s van Van de Veen geen hossende menigtes. „Ik hou van de vervreemding. Een paar mensen langs de kant van de weg, dat vind ik mooi. Bij slecht weer staan er nog minder – nog mooier.”

Klein en gezellig

In het verleden, als fotograaf bij Dagblad van het Noorden, kwam Van de Veen nog weleens in zaaltjes bij bijvoorbeeld een 65-jarig huwelijk. „Tegenwoordig is er bij kranten nauwelijks budget meer voor dat soort eenvoudige, kleine dingen.” Jammer, vindt hij. „Iedereen krijgt bij binnenkomst een handje. Stukje taart. De burgemeester houdt een praatje. Gezellig. In zo’n ongedwongen sfeer maak je de mooiste foto’s.”

Hij was in 2012 ook aanwezig bij Project X, in Haren, toevallig zijn huidige woonplaats. Wat begon als uitnodiging voor een verjaardagspartijtje liep volkomen uit de hand. „Dat was geen feestje meer, natuurlijk. Duizenden jongeren, de meeste flink vol met bier. En veel te weinig politie; die werden aan alle kanten uitgedaagd. Je voelde dat het loos zou gaan. Onvoorstelbaar. In Haren gebeurt nooit wat. Ik heb mijn vrouw de plek nog aangewezen: ‘Kijk, hier dook ik toen de bosjes in.’”

Vlöggeln

De meest bijzondere festiviteit die hij tot nu toe heeft vastgelegd is ongetwijfeld het vlöggeln, in het Twentse Ootmarsum, afgelopen Paasdagen. Een katholieke traditie waarbij acht jonge, vrijgezelle mannen – de Poaskearls – een uur lang hand in hand door het dorp lopen. Gekleed in lange regenjassen en met hoeden op zingen ze afwisselend twee paasliederen. Steeds meer inwoners sluiten zich aan en vormen zo uiteindelijk één lange, zingende sliert. „Als buitenstaander denk je: wat gebeurt hier?!”

Bekijk de fotoserie: Vluggelen tijdens Pasen in het Twentse Ootmarsum

Van de Veen liep de hele route met de mannen mee, soms dwars door huizen en cafés. „Dan sloegen ze snel een biertje achterover en gingen ze weer door.” Hij probeerde contact met ze te maken, maar dat bleek onmogelijk. „Ze gingen volkomen hun eigen gang, trokken zich van niets of niemand wat aan.” Even poseren zat er niet in. „Geen seconde!” En ondertussen bleven ze maar zingen: Allelujah, Allelujah. „Prachtig. Ik heb er nog dagen mee in m’n hoofd rondgelopen.”

Supercliché

Een feest hoeft niet altijd een spectaculaire happening te zijn. Liever niet zelfs, als het aan Van de Veen ligt. „Het kan ook heel goed zonder vuurwerk. Het partijtje van je eigen kind is net zo leuk om te fotograferen.” Alles kan, volgens Van de Veen. „Zelfs supercliché is mooi. Je kan wel zeggen: geen geposeerd beeld. Maar als je een 60-jarig echtpaar even bij elkaar zet, kan dat ook een gaaf portret opleveren.” Het is vooral een kwestie van goed kijken. „Er is altijd wel iets bijzonders te zien.”

Een bepaald gevoel

Het is zoals bij alle fotografie: het gaat om het juiste moment. En dat is niet per se het hoogtepunt van het feest. „Wat gebeurt er net na het jawoord, of na het aansnijden van de taart? Misschien liggen er na afloop wel mensen te slapen op de dansvloer.” En, minstens zo belangrijk: „Je moet een bepaald gevoel bij de foto krijgen. ‘Wat een belachelijk feest is dat!’ ‘Wat saai!’ Of: ‘Wat tof!’ Wat voor gevoel dat is, en of het technisch goed is uitgevoerd, maakt niet uit. Als je er maar iets bij voelt. Dat geeft de foto extra kracht.”

Het thema van de maand mei is ‘Nederland feest’. Inzenden kan tot 31 mei 17:00 uur op nrc.nl/fotowedstrijd.