VVD zet senator Duthler uit fractie na nederlaag in rechtszaal

Donderdag bevestigde de rechtbank belastende uitspraken over Anne-Wil Duthler in Quote tijdens een kort geding dat zij zelf had aangespannen tegen het tijdschrift.

Anne-Wil Duthler.
Anne-Wil Duthler. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

De VVD heeft senator Anne-Wil Duthler (51) uit de fractie van de Eerste Kamer gezet. Dat meldt de partij vrijdag via Twitter. Aanleiding is een uitspraak van de rechter donderdag over een ruzie tussen Duthler en Quote.

De Amsterdamse rechter besloot dat Quote een artikel over Duthler, die sinds 2007 in de Eerste Kamer zit, niet hoeft te rectificeren, zoals Duthler had geëist. In het artikel was sprake van onder meer „schimmig zakendoen” en „dubbele petten” van Duthler. Volgens de rechter ging het gebruik van die termen niet over de grens en was het artikel voldoende op feiten gebaseerd. Duthler had in april een zaak aangespannen tegen Quote.

Lees ook: Kwestie VVD’er toont probleem van ‘dubbele petten’ in Eerste Kamer

Niet eerder opstappen

Duthler zelf stelt vrijdagavond tegenover persbureau ANP dat zij niet van plan is om haar Eerste Kamer-zetel op te geven: „Ik ben gekozen voor de hele periode. Als ik eerder had willen opstappen had ik dat wel gedaan.” De VVD-fractie kan Duthler niet dwingen haar zetel af te staan. De komende weken zit zij nog in de Eerste Kamer, maar niet namens de VVD. De huidige samenstelling van de Eerste Kamer blijft sowieso nog maar kort in stand, volgende maand kiezen de Provinciale Staten een nieuwe senaat.

Duthler stond al niet meer op de kandidatenlijst voor de Eerste Kamer, wat betekent dat ze eind mei toch al niet zou terugkeren in de senaat. Door het besluit van de VVD raakt de coalitie weken eerder dan verwacht de meerderheid in de Eerste Kamer kwijt. Voordat Duthler bekend had gemaakt dat zij haar zetel wil behouden, zei Rutte hierover: „Ik geloof niet dat het een grote ramp is, als dat zou gebeuren.”

Onderzoek

Vorige maand stelde de VVD een integriteitsonderzoek in naar de in opspraak geraakte senator. Duthler stemde in de zomer van 2014 voor een wet waarin adviezen van haar eigen bedrijf waren opgenomen, zo bleek uit onthullingen van Follow the Money. Het ging om de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), waarmee zorgtaken naar de gemeenten werden overgeheveld.

Lees ook: Mag een senator Shell-commissaris zijn?

Het wetsvoorstel werd destijds met één stem meerderheid door de Eerste Kamer aangenomen. Haar bedrijf Duthler Associates verdiende in 2013 zo’n 77.000 euro aan advies over de wet. Duthler zei dat de adviezen waren opgesteld door collega’s.

De Eerste Kamer kondigde al eerder aan dat er een onderzoek komt naar de eigen integriteitsregels vanwege de ophef rond Duthler. In 2014 waarschuwde de Raad van Europa dat de Eerste Kamer meer moet doen om de integriteit van de leden te bewaken.

Reactie Rutte

Premier Mark Rutte (VVD) liet in een reactie tijdens zijn wekelijkse persconferentie weten dat het onderzoek van de integriteitscommissie van de VVD naar de kwestie „door de tijd is ingehaald”. Volgens Rutte doet „het over-, over-, overgrote deel” van de VVD’ers wel „gewetensvol zijn werk”. „Maar als er mensen tussen zitten die dingen doen die in strijd zijn met onze opvattingen over integriteit, dan hebben wij intern de zaken heel strak aangetrokken.”

Duthler had in april een zaak aangespannen tegen het blad, nadat Quote had onthuld dat er voor 900.000 euro beslag was gelegd op bankrekeningen van haar bedrijf. Het blad schreef kort daarvoor ook dat Duthler actief betrokken was bij verschillende ict-bedrijven van haar man André Biesheuvel. In de Eerste Kamer zou de senator hebben gepleit voor zaken waar deze bedrijven voordeel bij hadden.

De VVD had eerder al afstand genomen van uitspraken die Duthler had gedaan over het blad. Ze noemde het bewuste artikel misleidend en noemde het „opmerkelijk dat dit gepubliceerd wordt precies in het weekend voor de Provinciale Statenverkiezingen”.