Recensie

Recensie

Wie zijn toch de mensen die áchter al die algoritmes zitten?

Logisch denken Wat programmeurs gemeen hebben is een logische manier van denken, plezier in het puzzelen, een hoge frustratietolerantie en een obsessie met efficiëntie.

Illustratie Jenna Arts

‘Software is eating our world’, zei Mark Andreesen, een van Silicon Valley’s meest succesvolle investeerders ooit. En inderdaad wordt ons leven steeds meer beheerst door algoritmes. Maar wie er áchter die algoritmes zitten, wie al die software schrijven voor Facebook, Twitter en Uber, zal voor velen een groot vraagteken zijn. Goed dus dat Clive Thompson (1968), tech-journalist van Wired en The New York Times hier antwoord op probeert te geven. Hij dook in de wereld van de programmeurs (coders) en schreef een bij vlagen verhelderend boek over hun cultuur, hun drijfveren, en vooral hun karakters en persoonlijkheden.

Het beeld dat de media schetsen van de ‘schuwe hacker met een hoodie’ uit de tv-serie Mr. Robot klopt in elk geval niet. Dat laten werkeloze mijnwerkers die een succesvol softwarebedrijf beginnen of een groep schoolmeisjes die een hackathon winnen al zien.

Wat programmeurs gemeen hebben is een logische manier van denken, plezier in het oplossen van puzzels, een hoge frustratietolerantie en een obsessie met efficiëntie. Die combinatie lijkt overigens overwegend aanwezig bij jonge, blanke mannen, want zij bevolken het overgrote deel van de programmeer-wereld.

Hoewel tot de jaren zestig veel vrouwen als programmeurs aan de slag gingen, kwam dat vooral doordat mannen toen neerkeken op dat soort werk, waarvoor je ‘alleen maar’ zorgvuldig en netjes hoefde te zijn. Pas toen software belangrijker werd en projecten uitdijden zodat programmeurs ook doorstroomden naar managementposities, werd het steeds meer een mannenbusiness.

Discriminatie

Nog altijd is er veel discriminatie en zelfs onderdrukking van vrouwen (en minderheden). In een hoofdstuk van Coders dat geheel gewijd is aan deze problematiek geeft Thompson aan de hand van tal van interviews een mooi overzicht. Hij laat ook zien wat méér diversiteit zou kunnen opleveren en schetst een aantal manieren waarop het probleem zou kunnen worden verholpen.

Zo is elk hoofdstuk thematisch opgezet en is er bijvoorbeeld aandacht voor het fenomeen van de 10X programmeurs. Die zijn zó veel sneller en beter dan hun collega’s dat zij vaak de doorslaggevende factor vormen bij het genereren van een nieuwe app, of bij de snelle opmars van de deep learning algoritmes, gebaseerd op neurale netwerken. Deze stellen computers in staat om zelf te leren hoe een taak moet worden uitgevoerd, van het sorteren van bepaalde klassen groenten en fruit tot het winnen van het spel Go.

Een prachtig voorbeeld van zo’n deep learning algoritme is het programma AlphaGo, dat niet alleen al zijn menselijke tegenstanders (tot aan de wereldkampioen) wist te verslaan, maar met zetten kwam, waar een mens nooit aan zou hebben gedacht, en die later toch briljant bleken te zijn.

Duizelend

Hoewel Thompson op deze manier een goed beeld weet te schetsen van allerlei aspecten van de programmeer-wereld en daarbij ook ingaat op de gevolgen van de toepassing van algoritmes voor de samenleving en de economie, heeft hij niet echt een geweldig boek afgeleverd. Het is ontleend aan een lange reeks van eerder verschenen tijdschriftartikelen en dat zie je er nog aan alle kanten doorheen. Hij springt net zo makkelijk over van geschiedschrijving naar een impressie van een conferentie, gelardeerd met interviews, of naar zijn eigen ervaringen met het schrijven van code.

Bovendien duizelde het mij al na een paar hoofdstukken van al die namen van personen, bedrijven en programma’s, waardoor ik voortdurend moest teruggrijpen naar de index om de draad van het verhaal te kunnen volgen.

Thompsons boek mag dan geen ‘briljante antropologische studie van de belangrijkste volksstam in onze samenleving’ zijn geworden, zoals de uitgever ons wil doen geloven, het biedt niettemin een aardig inzicht in een tot nu toe onderbelichte cultuur en haar vertegenwoordigers.