Recensie

Recensie Beeldende kunst

Kunstige vogels kijken in de Franeker Martinikerk

Tentoonstelling Veel verschillende vogels zijn er te zien op de expositie Een vrije geest ziet meer vogels. Sommige abstract, andere heel herkenbaar.

Anne Feddema, Fugel Kat Vogel
Anne Feddema, Fugel Kat Vogel

Onder de hoge ramen van de Martinikerk in Franeker liggen middeleeuwse getijdenboeken opengeslagen. Op de bladzijden zijn tientallen vogelsoorten geschilderd, vliegend of in rust, ook opstijgende leeuweriken naar de hemel. Kunstenaar Nicolas Dings, ontwerper van het Spinoza Monument met de halsbandparkieten in Amsterdam, maakt geen echte boeken; het zijn keramische kunstwerken. Zijn verrassende bijdrage past mooi bij de expositie Een vrije geest ziet meer vogels, ontleend aan een uitspraak van kunstenaar O.C. Hooymeijer.

Vogelexposities zijn er meer, maar een religieuze entourage geeft bijzondere betekenis, mede dankzij de symboliek van vogels als goddelijke boodschappers. De tentoonstelling is samengesteld door galerie De Roos van Tudor uit Leeuwarden.

De vogels, door ruim dertig Nederlandse kunstenaars, zijn aanwezig in elk denkbaar materiaal en gedaante. Sommige herkennen we, andere zijn ontsproten aan de fantasie, zoals de zeegier van Hooymeijer. De vogelzwerm van Rita Kok is een puur abstract vlechtwerk van groen en rood gekleurd paardenhaar.

Gedicht

De Middeleeuwen inspireren ook beeldend kunstenaar en dichter Anne Feddema: de vogels op zijn schilderijen zijn als kleurrijke miniaturen, net juwelen. Daar zit een kraaiachtige die spiedt naar een boer op het land. Op Fugel Kat Vogel zit een lentevogel in een bloeiende fruitboom, in de hoek is net een kat zichtbaar.

Ans Markus schildert geblinddoekte vrouwenfiguren met gespreide vleugels, als hedendaagse engelen. Henk Krist is een wrange vogelschilder: zijn vogelaar scheurt op een motor over de dijk, rondom hem wemelt het van witte vogels in de zwart-blauwe lucht. Hij ziet ze niet.

Teigetje & Woelrat Design brengt met goudkleurige, helblauwe en scharlakenrode designsjaals een ode aan vogels: in de stof zijn subtiele vliegbeelden geweven. Enigszins verscholen in deze draperieën ligt het gedicht Friesland van Gerard Kornelis van het Reve, die met Teigetje en Woelrat samenleefde in de jaren zestig, in het Friese Greonterp. „De V van wilde ganzen, met de punt vooraan,/ schuift door de dunne lucht.”

Ongeëvenaard is Reve’s slotregel over vogelprovincie Friesland, waar over heel het land „onmeetlijk, ongeschapen Licht” straalt. In dat licht vliegen de vogels, onuitputtelijk in al hun verschijningsvormen.

Correctie 29-04: In de oorspronkelijke kop werd de Martinikerk foutievelijk de Martinekerk genoemd. Dat is aangepast.