KPN weert Huawei een beetje

Angst voor Chinese spionage KPN kiest ‘wereldleider’ Huawei voor de apparatuur van zijn nieuwe 5G-netwerk. Maar het Chinese bedrijf mag zich niet met alles bemoeien, en er zijn veiligheidsmaatregelen.

Werkzaamheden aan 5G-masten van Huawei
Werkzaamheden aan 5G-masten van Huawei

KPN gaat wél apparatuur van het Chinese bedrijf Huawei gebruiken in zijn 5G-netwerk, maar níét in het meest kwetsbare centrale netwerk, de ‘kern’. Het Nederlandse telecombedrijf maakte vrijdag bekend dat het alleen zijn nieuwe radio- en antennenetwerk laat installeren door Huawei. Zo komt KPN deels tegemoet aan de wereldwijd toenemende angst voor Chinese spionage.

Vooral de Verenigde Staten zijn bang dat Chinese bedrijven een dominante positie krijgen in vitale Europese netwerken zoals 5G, de nieuwe, snellere standaard van mobiel dataverkeer. Maar ook Dick Schoof, hoofd van inlichtingendienst AIVD, waarschuwde onlangs voor Chinese betrokkenheid bij zulke netwerken. China zou apparatuur kunnen „beïnvloeden, stopzetten of precies weten wat er in Nederland allemaal speelt”.

1 Waarom heeft KPN Huawei niet volledig geweerd?

Het bedrijf ziet het weren van Huawei uit de ‘kern’ van zijn netwerk al als een vergaande stap. Het is een van de eerste Europese providers die dat aankondigt. Nu is het nog heel gebruikelijk om Chinese technologie te gebruiken in data-infrastructuur. T-Mobile heeft Huawei-antennes. En KPN gebruikt Huawei-apparatuur in de kern van zijn datanetwerk. Dat gaat eruit. Zodra het netwerk wordt vernieuwd om 5G mogelijk te maken, wordt op deze plekken alleen nog apparatuur en software van „westerse leveranciers” gebruikt.

Lees ook: China zit al overal in onze netwerken

2 Waarom mag Huawei apparatuur voor de antennes leveren?

KPN had op dit gebied slechts keuze uit drie aanbieders: het Zweedse Ericsson, het Finse Nokia en Huawei. Die laatste is „dé wereldleider” volgens de financieel topman van KPN, Jan Kees de Jager. Qua snelheid van het dataverkeer, maar ook qua bereik. „Je kunt met minder masten af, wat erg belangrijk is in een dichtgebouwd land als Nederland.” Het radio- en antennenetwerk is ook minder spionagegevoelig volgens KPN.

Toch is spionage vanuit het antennenetwerk wel degelijk mogelijk. Het bezoek aan niet-versleutelde websites is bijvoorbeeld zichtbaar, evenals ‘metadata’ zoals de afzenders en tijdstippen van berichten.

„Risico’s zijn er bij elke leverancier”, zegt De Jager. „Zogenaamde Europese leveranciers laten ook delen van hun apparatuur in China bouwen.” Daarnaast wijst hij erop dat het grootste recente spionageschandaal „via westerse apparatuur” liep. Volgens klokkenluider Edward Snowden plaatste de Amerikaanse geheime dienst NSA afluisterapparatuur in servers en routers van het Amerikaanse bedrijf Cisco.

Daarom heeft KPN vooral veel veiligheidsmaatregelen genomen, zegt De Jager. „We hebben bijvoorbeeld met Huawei afgesproken dat we volledige en continue inzage krijgen in hun broncodes. Zo’n afspraak zou tot voor kort ondenkbaar zijn.”

Lees ook de column van Luuk van Middelaar: 5G: meer dan ‘banen’ versus ‘spionage’

3 Hoe reageert politiek Den Haag op de beslissing van KPN?

Terughoudend. Het kabinet komt naar verwachting volgende maand met zijn langverwachte ‘China-strategie’. Dan moet ook besloten worden of telecombedrijven vrij blijven om zaken te doen met Chinese bedrijven, zoals nu, of dat er wettelijke restricties komen voor vitale infrastructuur. „Dat zal KPN moeten afwachten”, zei premier Rutte vrijdag.

De Jager vertrouwt erop dat het kabinet de toegang van Huawei tot KPN’s antennenetwerk zal toestaan. Als dat niet zo is, kan KPN het voorlopige contract kosteloos opzeggen.

VVD-Kamerlid Arne Weverling, die eerder kritisch was over Chinese invloed in Nederland, noemt het KPN-besluit positief, omdat er geen „onomkeerbare stappen” worden gezet.

4 Waarom heeft KPN de kabinetsbeslissing niet afgewacht?

De door het kabinet beloofde China-strategie is al eens uitgesteld, zegt De Jager, die zelf minister van Financiën was in de kabinetten-Balkenende IV en -Rutte I. KPN kon niet langer wachten met het voorbereiden van zijn 5G-netwerk, zegt De Jager. Hij ontkent stellig dat hij het kabinet voor voldongen feiten wil plaatsen. „Zo’n druk wil ik echt niet suggereren.” Wel verwijst hij naar het Verenigd Koninkrijk, dat Huawei alleen verbiedt in de ‘kern’ van mobiele datanetwerken. „Ik hoop dat het kabinet kijkt naar wat er in andere Europese landen besloten is.”