FVD krijgt wat het niet wilde: gedoe

Machtsstrijd In één week tijd raakte de tweede man van Forum zijn grip op de partij kwijt. En de partij kreeg er iets bij: het imago van geruzie.

Jeroen de Vries (rechts), perswoordvoerder van FVD en medestander van de in opspraak geraakte Henk Otten, met op de achtergrond FVD-Kamerlid Theo Hiddema.
Jeroen de Vries (rechts), perswoordvoerder van FVD en medestander van de in opspraak geraakte Henk Otten, met op de achtergrond FVD-Kamerlid Theo Hiddema. Foto David van Dam

Het conflict in Forum voor Democratie dat zich al dagenlang openlijk afspeelt en donderdagavond leidde tot het vertrek van tweede man Henk Otten uit het partijbestuur, begon al weken geleden.

Het gaat niet alleen om de stijl en uitspraken van partijleider Thierry Baudet of iets als het Nexit-standpunt, maar ook om geld. Otten, tot voor kort penningmeester, blijkt zonder overleg ruim dertigduizend euro te hebben overgemaakt aan zijn eigen financieel adviesbedrijf MS2 Capital.

Betrokkenen in de partij die ervan wisten, zagen het kritische interview dat Otten in het Paasweekend gaf aan NRC als afleidingsmanoeuvre voor deze kwestie – die er al eerder toe leidde dat Otten moest stoppen als penningmeester. Iemand noemt het „een vlucht naar voren”.

Dat de betaling uitlekte via NRC zag Otten zelf juist als een poging om de aandacht af te leiden van de „broodnodige discussie” over de partij en de organisatie. Otten vindt dat het tijd wordt om andere politici van FVD naar voren te schuiven, nu draait het volgens hem te veel om Baudet, en om het ándere Tweede Kamerlid Theo Hiddema.

Ontslag per tweet

Otten had pas op vrijdagavond aan Baudet laten weten dat er een interview met hem kwam in NRC. In de Tweede Kamer zei Baudet na het weekend dat het verhaal van Otten hem had verrast. Dat het intern daarna voluit oorlog was, bleek uit het nieuws dat op dinsdag naar buiten kwam: Otten was geen penningmeester meer. Op woensdag liet Baudet per tweet weten dat Otten was gevraagd om „terug te treden als medewerker van de Tweede Kamerfractie en zijn contract op te zeggen”.

Otten werd op zijn beurt verrast door die aankondiging, hij was nog niet akkoord gegaan met zijn ontslag.

Zo verloor de man die geldt als het organisatorische brein van Forum voor Democratie deze week elke dag wat meer de grip op zijn partij. En FVD zelf kreeg in een week tijd het imago van een partij met ruziezoekers en graaiers.

Baudet blijkt al wekenlang te proberen om Otten uit het partijbestuur te zetten. In een verklaring op donderdag zeggen Baudet en medebestuurder Rob Rooken dat ze het probleem van de betaling intern hadden willen oplossen en hoopten dat Otten „de eer aan zichzelf” zou houden.

Op het Binnenhof werd toen al uren gewacht op een aangekondigde verklaring. Baudet bleek ziek te zijn („voedselvergifting”), Hiddema en woordvoerder Jeroen de Vries kwamen tijdens de stemmingen pas aan in de Tweede Kamer. Hiddema gaf daarna uitgebreid uitleg en riep Otten ook op om uit het bestuur te stappen.

Als Otten die beslissing niet zelf had genomen, was het voor zijn medebestuurders onmogelijk geweest om hem eruit te zetten. Volgens de statuten, door Otten zelf opgesteld, was voor zo’n beslissing vereist dat tweederde van alle FVD-leden bij elkaar zou komen en dat van al die leden minstens tweederde voor zijn afzetting zou stemmen.

Lees ook: Henk Otten stapt uit bestuur FVD na onthulling over betaling aan zichzelf

Otten is al vanaf de oprichting penningmeester en was als enige gemachtigd om betalingen te doen namens de partij. Hij vond het belangrijk om rekeningen snel te betalen, waardoor mensen graag voor Forum voor Democratie wilden werken. Otten hield ook in zijn eentje de boekhouding bij. Hiddema zei op dinsdagmiddag, in zijn werkkamer in de Tweede Kamer, dat het wel veel werk voor Otten was – zeker nu de partij zo groot is geworden. „Hij zit tot diep in de nacht in z’n eengezinswoning met bakken paperassen voor z’n neus bonnetjes uit te sorteren.”

‘Mantelzorgbonus’

Het irriteerde Baudet al een tijdje dat alle controle over het geld bij Otten lag. Hij zocht er iemand bij, het bestuur kreeg uiteindelijk drie adviseurs, zonder stemrecht. Twee van hen, Rob Roos en Lennart van der Linden, gaan over de financiën. Zij zijn allebei, net als Otten, aankomend Eerste Kamerlid.

Alleen al daardoor was Ottens positie verzwakt. Daarna bleek ook nog uit bankafschriften dat er betalingen waren gedaan door Otten waar het bestuur vragen over had. De ene was: ruim dertigduizend euro van Henk Otten aan Henk Otten. De andere, naar verluidt vijftienduizend euro, was aan FVD-woordvoerder Jeroen de Vries, ook aankomend Eerste Kamerlid. Ook hij had hard gewerkt, vond Otten. Een andere betrokkene noemt het geld voor hem een „mantelzorgbonus” – De Vries zou Hiddema (75) eind vorig jaar hebben geholpen toen die was geopereerd aan zijn heup. Die betaling was volgens bronnen wél door het bestuur goedgekeurd.

Otten legde de andere bestuursleden uit dat hijzelf recht had op geld, als beloning voor de vele uren werk voor de campagnes, de fondsenwerving en de ledenwerving. Hij gaf ook meteen toe dat het „slordig” was en betaalde het geld terug.

Otten was daarna geen penningmeester meer, secretaris Rob Rooken nam dat werk over.

In Forum voor Democratie was juist Otten beducht voor ruzies waar de LPF aan ten onder is gegaan. Otten werkte na de moord op Pim Fortuyn een tijdje aan de provinciale uitbouw van de LPF. Nu is Otten bij zijn nieuwe partij zelf het middelpunt geworden van ruzies.

Hoe het nu verder zal gaan met Henk Otten bij Forum voor Democratie?

Zijn officiële kandidatuur, als nummer 1 op de lijst voor de Eerste Kamer, is afgelopen dinsdag ingeleverd bij de Kiesraad. Het ziet ernaar uit dat hij, door een verandering van de regels rond voorkeursstemmen, ook niet meer uit de senaat kan worden gehouden. Zelfs niet als alle 86 FVD-Statenleden op andere kandidaten zouden stemmen.

Daar komt nog eens bij: misschien zijn ze allemaal wel uitgezocht door Otten – die deed de rekrutering.

Baudet zelf liet nog wel ruimte voor twijfel, al op woensdag. In de tweet over het beëindigde contract als fractiemedewerker wenste hij Otten veel succes als beoogd Eerste Kamerlid.