Op de fiets langs de oostkust van autoland Amerika

reizen Amerika werkt hard aan een fietsroute langs de oostkust. De East Coast Greenway verbindt wereldsteden als New York en Washington DC.

De East Coast Greenway-fietsroute is bijna vijfduizend kilometer lang en gaat langs wereldsteden en wildernis.
De East Coast Greenway-fietsroute is bijna vijfduizend kilometer lang en gaat langs wereldsteden en wildernis. Foto’s Fergal Heeney en Jessica de Korte

Het fietspad ligt tussen vangrail en hek. Het asfalt is nog geen meter breed en is bezaaid met glas. Onder ons stroomt de Passaic River, rechts razen grote vrachtwagens voorbij. Het lawaai van motoren en getoeter is oorverdovend.

Als er maar geen tegenliggers komen. Dan wordt het met fiets en bepakking een paar honderd meter achteruit teruglopen. „Jij met je mooie rivier en fietsroute!”, hoor ik achter mij mijn Ierse reisgenoot Fergal paniekerig roepen.

Inderdaad, het was míjn idee om een stuk van de East Coast Greenway te rijden. Het is een fietsroute van bijna vijfduizend kilometer langs de oostkust van de VS, waar wereldsteden als New York, Philadelphia en Washington liggen. Waar je toch ook nog wildernis vindt: zandstranden vol pelikanen, moerassen met alligators en ruige regenwouden waar de zwarte weduwe rondkruipt.

De East Coast Greenway begon met acht fietsvoorstanders en stedenbouwkundigen. Ze kwamen in 1991 samen in een New Yorkse jeugdherberg om te praten over de komst van een bewegwijzerde fietsroute door de vijftien oostelijke kuststaten. De route moest gaan lopen over nieuwe fietspaden en fietsstroken.

Een ambitieus plan voor autoland Amerika, waar de energieslurpende SUV’s en campers ongekend populair zijn. Toch is inmiddels ruim eenderde van de route af. De rest loopt voorlopig over wegen.

De Lincoln Highway Passaic River Bridge bij Jersey City was een heikel punt. Maar de volgende dag hebben we een succesje: de Delaware & Raritan Canal Trail. Zo’n honderd kilometer lang fiets je over een oud jaagpad langs een kanaal, rond 1830 uitgegraven door Ierse arbeiders. Later trokken muilezels hier de trekschuiten voort richting New York, beladen met steenkool uit Pennsylvania.

„We mogen de Ieren best dankbaar zijn”, zegt Fergal licht spottend. „Dankzij ons konden de rijke New Yorkers zich lekker opwarmen in hun huizen.” En treffen fietsers een paradijsje aan. Tropische vogels als katvogel, bobolink en Amerikaanse roodstaart zingen in de bomen, je hoort het zoemen van cicaden. Een moederhert en haar jong komen even bij de waterkant kijken, daarna verstoppen ze zich achter struiken. Sinds 1974 is dit een beschermd staatspark, waar hard wordt gewerkt aan de verbetering van de waterkwaliteit.

Delaware & Raritan Canal Trail. East Coast Greenway. Fietsroutelangs de oostkust van de VS.

Geen spitsuur

Zou zo’n fiets- en wandelpad in Nederland liggen, dan was het ieder weekend spitsuur. Hier niet. Ik groet een paar wandelaars, vlak voor een kleine stad komen we joggers tegen. Bij het geringste geluid plonzen de zonnende schildpadden het water in.

Met de kaarten-app Pocket Earth op mijn mobiel wijs ik iedere dag de weg. Na het jaagpad volg ik eigenwijs de Delaware & Lehigh Canal National & State Heritage Corridor (D&L). Die route staat als een blauwe stippellijn op mijn scherm aangegeven, als fietspad dus. Maar al snel kom ik erachter waarom de East Coast Greenway de andere kant op gaat, recht door een wijk waar bij ieder huis een Amerikaanse vlag hangt en de buxussen in de tuinen netjes zijn gesnoeid. De D&L loopt vast op een treinspoor.

De tunnel onder het treinspoor moet ergens in 2019 af zijn, vertelt coördinator Daniel Paschall (31) een paar dagen later in Philadelphia. Hij is verantwoordelijk voor de East Coast Greenway in de staten Pennsylvania, Delaware, Maryland en Washington. Na een studie milieutechniek en een master in stads- en regionale planning werkte hij onder meer als onderzoeksanalist bij een non-profitorganisatie die zich richt op de fietsfaciliteiten in New York City.

Fort King George. East Coast Greenway. Fietsroute langs de oostkust van de VS.

Fietsen is hier booming. De mooiste paden van de East Coast Greenway vind je langs het water, zo ook in Philadelphia. Langs de rivier Schuylkill is het soms vechten om een plekje. Gezellig naast elkaar fietsen? Dat wordt snel afgestraft door een scheldende wielrenner. „We moeten nog wel leren hoe we een fietspad het beste met elkaar kunnen delen”, zegt Pachall lachend.

De fietsenrekken in het centrum staan bomvol, bij de Reading Terminal Market – een overdekte markt voor zowel hamburger-fans als viseters en veganisten – en voor de hippe koffietentjes. Philadelphia kent aardig wat criminaliteit, maar gangsters hebben plaatsgemaakt voor barista’s die in hun cappuccino’s witte hartjes toveren. Een aanrader is een fietsrondje langs de waanzinnige muurschilderingen, onder meer van Keith Haring.

Vijf ton per kilometer

We hebben met Daniel Pachall afgesproken op de Race Street Pier bij de Delaware rivier. ’s Middags zitten de bankjes hier vol jongeren die in hun pauze even wat frisse lucht komen opsnuiven. In een traag tempo varen transportschepen voorbij. ’s Avonds lichten de tweehonderd lampjes van de Ben Franklin Bridge op en kun je verderop, bij het Spruce Street Harbor Park, in een hangmat liggen.

Pachall noemt de East Coast Greenway „een lappendeken”. Met mooie stukken én lelijke, waar politici hopelijk een oplossing voor willen vinden. Soms moet land worden opgekocht of is er een dure brug nodig – zo’n proces kan jaren duren. Omgerekend kost één kilometer fietspad vijf ton. „De moeite waard”, vindt Pachall. „Vooral in de steden zie je dat verwaarloosde plekken weer tot leven komen. Ze worden veiliger. Bewoners stoppen met het dumpen van afval, hanggroepen trekken weg.”

Het startgroepje van acht is uitgegroeid tot een netwerk van honderden coördinatoren en vrijwilligers. Washington DC, op vierhonderd kilometer fietsafstand van Philadelphia, dient als voorbeeld. Daar fietsen duizenden toeristen langs het Witte Huis en de marmeren monumenten van de National Mall. Op de rode fietsen van Capital Bikeshare, die je bijna overal in de stad kunt oppikken, voor twee dollar per ritje of acht dollar per dag. Met mijn PocketEarth-app kan ik precies zien waar alle fietspaden liggen – en zo de hele stad veilig doorcrossen.

Washington DC. East Coast Greenway. Fietsroute langs de oostkust van de VS.

De route door Georgia, vijftienhonderd kilometer verderop, valt helaas tegen. Het stadje Savannah is sfeervol, maar verder gaat de fietsroute hier vooral over saaie wegen. Er liggen ook nog nauwelijks fietspaden. De rustige straten mijden we uit angst voor loslopende waakhonden – en toch ook wel de rednecks. Hoe zuidelijker je komt, hoe meer inwoners een pistool bij zich hebben. Wel interessant: de historie onderweg, met de kleinste kerk van de VS, het houten fort King George en de voormalige katoenplantages, waar exotische vlinders rondvliegen.

Lees ook: 'We willen Amerikanen leren dat fietsen naar je werk cool is'

Die pistolen – ergens is de drang om ze te dragen wel een heel klein beetje te begrijpen. Ga je even de weg af, dan zit je direct in de rimboe. Zelfs in de zuidelijkste staat Florida, waar de kust vol staat met Trump-hotels en belachelijk grote villa’s, kun je zomaar op een rode lynx of een giftige slang als de koperkop stuiten. Bij iedere waterplas wordt gewaarschuwd voor alligators. En ja, we zien ze. Meestal duiken ze weg, één keer ligt er een exemplaar van zeker drie meter in het gras.

Ondanks de angst voor wilde dieren kamperen we het liefst in de staatsparken. Iedere nacht een fraaie symfonie van onbekende geluiden, wakker worden in de jungle. Als ik op een ochtend bij Sebastian Inlet het water inglijd, hoor ik iemand roepen. Het is de Amerikaanse Tina Nichols, stelt ze zich voor, die vanuit een drijvende opblaas-stoel aan het vissen is. „Kijk, daar zwemt een zeeolifant voorbij.” Ze lacht als ze mijn schrikreactie ziet. „Die doet niets. Hij is gewoon nieuwsgierig.”

Een beetje lef moet je wel hebben, als je over de East Coast Greenway wil fietsen. Straks moeten we nog door de (iets minder gezellige) buitenwijken van Miami, maar daar ligt gelukkig één lang fietspad. Dan door naar archipel The Keys met zijn turquoise zee en zandstranden. Op Key West staan toeristen in de rij om een foto te maken bij het zuidelijkste punt van de VS.

Het is ons eindpunt. Het zou mooi zijn als dit straks een ontmoetingsplek wordt voor alle finalisten van de fietsroute.