Opinie

'Wat zijn Wopke en Hugo aan het doen?'

Tom-Jan Meeus

Je vergeet het bijna, maar tijdens politieke ophef, zoals nu bij Forum voor Democratie, gaat het regeren gewoon door. Zo kende de coalitie de laatste weken hoogst uitzonderlijke onderhandelingen over de Voorjaarsnota, waarbij twee CDA-prominenten, minister Wopke Hoekstra (Financiën) en vicepremier Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport), merkwaardig veel moeite hadden om elkaar te overreden.

Wat was hier aan de hand?

Formeel is de Voorjaarsnota een overzicht van het lopende begrotingsjaar: Financiën meldt de Kamer welke uitgaven mee- of tegenvallen. Vóór de vaststelling van de nota voert de minister van Financiën ‘bilateraaltjes’ met vakministers, waarbij Financiën soberheid eist en vakministers vlassen op extra geld.

Met de meeste vakministers was Hoekstra er na één of twee bilateraaltjes uit – het zijn financieel gunstige tijden. Maar er was dus een uitzondering. Met Hugo de Jonge, zijn eigen vicepremier, overlegde Hoekstra de laatste weken driemaal – en nog waren ze het niet eens.

Dus was er 18 april, Witte Donderdag, een vierde bilateraaltje om de CDA-kroonprinsen op één lijn te krijgen. De Jonge vroeg extra geld voor jeugdzorg, Hoekstra eiste de honderden miljoenen op die VWS niet had uitgegeven, zo was er meer. Ze begonnen na de ministerraad, 15.00 uur, het werd een slopende sessie: bijna drieënhalf uur.

Het onderstreept een stijlverschil dat veel zegt over de twee kandidaten voor de opvolging van Sybrand Buma. De Jonge is van geven en nemen; een man van het midden. Hoekstra is wat Amerikanen een hundred percenter noemen: hij neemt positie in en wijkt amper. Een man van de strakke lijn.

En wie hem eerder tegemoet kwam, hoeft niet op mededogen te rekenen. Dus als De Jonge erop wees dat VWS Hoekstra vorig jaar nog hielp toen Financiën het einde van de Groninger gasboringen moest opvangen, was dat voor Hoekstra geen argument. Eerder bleek al eens dat ook Rutte zich kan ergeren aan Hoekstra’s onbuigzaamheid.

In het CDA zeggen ze nu: och, de Voorjaarsnota komt vrijdag in de ministerraad en wordt de weken erna bekend, je zult zien dat alles netjes is opgelost. Ook wijzen ze elke relatie met Buma’s opvolging af.

In de coalitie zijn ze zo zeker niet. Zij zien een partij op zoek naar zichzelf. Trouw meldde woensdag een nieuw discussiestuk over de koers – wéér een afwijzing van Buma’s rechtse lijn.

En, zeggen ze, als wij moeten toezien dat zelfs Buma’s kandidaat-opvolgers zóveel moeite hebben elkaar te vinden, begint de vraag te dagen of ze het in het CDA zelf nog weten.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Lotfi El Hamidi.