Tjibbe Joustra gaat onderzoek naar misstanden internationale adoptie leiden

Het onderzoek richt zich op illegale adopties uit Brazilië, Bangladesh, Colombia, Indonesië en Sri Lanka in de periode van 1967 tot 1998.

Tjibbe Joustra, voorzitter van de Onderzoeksraad voor Veiligheid en voormalig topambtenaar.
Tjibbe Joustra, voorzitter van de Onderzoeksraad voor Veiligheid en voormalig topambtenaar. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Een onafhankelijke commissie gaat onder leiding van de voormalige topambtenaar Tjibbe Joustra onderzoek doen naar de rol van de Nederlandse overheid bij illegale adopties uit het buitenland in het verleden. Ook hoogleraar Beatrice de Graaf en jurist Bert-Jan Houtzagers zitten in de Commissie Onderzoek Interlandelijke Adoptie. Dat heeft ministerie van Justitie en Veiligheid donderdag bekendgemaakt.

Tjibbe Joustra is nu nog voorzitter van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV). Vanaf 1 mei treedt hij terug en neemt Jeroen Dijsselbloem die functie over. De onderzoekers mogen betrokken (ex)ambtenaren verhoren en krijgen toegang tot alle informatie die de overheid over adopties heeft.

1967 tot 1998

Het onderzoek richt zich op illegale adopties uit Brazilië, Bangladesh, Colombia, Indonesië en Sri Lanka in de periode van 1967 tot 1998. Minister Sander Dekker (Rechtsbescherming, VVD) kondigde het onderzoek vorig jaar al aan, maar de details waren destijds nog onbekend. Op 1 mei begint de commissie en uiterlijk 1 oktober 2020 komt zij met een rapport. Dekker:

„Ik kan mij heel goed voorstellen dat mensen die in onzekerheid verkeren over hun identiteit op zoek zijn naar antwoorden. De omstandigheden van hun adoptie destijds kunnen een stukje van de puzzel zijn. [...] Ik doe een beroep op de meest ervaren en onafhankelijke onderzoekers die ons land kent zodat duidelijk wordt wat er precies is gebeurd.”

Anouk Eigenraam ging in 2014 naar Zuid-Korea, op zoek naar haar familie. Lees meer over de schaduwzijde van adoptie

Braziliaanse papieren

Het onderzoek draait onder meer om Nederlandse echtparen die in de jaren zeventig en tachtig naar Brazilië reisden en een baby mee terugnamen. In Brazilië werden de kinderen geregistreerd als eigen kind en met de Braziliaanse papieren werden de kinderen vervolgens aangemeld bij de Burgerlijke Stand in Nederland. Begin jaren 80 stelde de politie 42 gevallen van illegale adoptie vast, maar de zaken werden geseponeerd. Volgens minister Dekker zijn er aanwijzingen dat Nederlandse ambtenaren betrokken waren bij de illegale adopties. Bovendien zou hun betrokkenheid zijn verdoezeld.

De minister komt tegemoet aan een wens van diverse belangenorganisaties die sinds 2017 opriepen tot een diepgravend onderzoek naar de misstanden rond internationale adoptie. Eerder adviseerde ook de Raad voor Strafrechttoepassing en Jeugdzorg (RSJ) het kabinet te stoppen met internationale adoptie. Vooralsnog is daar geen gehoor aan gegeven.