Parlement Kiev wil dat ambtenaren alleen Oekraïens spreken

Een overweldigende meerderheid van de Verchovna Rada stemde voor nieuwe wetgeving. Volgens Rusland discrimineert het Russischtalige Oekraïeners.

Buiten het parlement roepen demonstranten op om voor de nieuwe taalwetgeving te stemmen.
Buiten het parlement roepen demonstranten op om voor de nieuwe taalwetgeving te stemmen. Foto Gleb Garanich/Reuters

Het Oekraïense parlement heeft donderdag ingestemd met wetgeving waarmee het Oekraïens een hogere status krijgt ten opzichte van het Russisch. Burgers worden erdoor verplicht om de staatstaal te beheersen en iedereen in de publieke sector - ambtenaren, militairen, doctoren, en docenten - mag straks alleen nog maar het Oekraïens gebruiken.

Het plan moet de nationale identiteit te versterken, maar Rusland zegt dat het Russischtalige Oekraïners discrimineert. Wel staat de wetgeving bepaalde uitzonderingen toe, bijvoorbeeld in privégesprekken, tijdens religieuze ceremonies of wanneer het nodig is bij medische hulp.

Lees ook: De oligarch achter Oekraïnes president

De wetgeving is een laatste grote overwinning voor uitgaand president Petro Porosjenko, die afgelopen weekend de presidentsverkiezingen verloor van de politieke nieuwkomer Volodymyr Zelensky. Een overweldigende meerderheid van 279 parlementsleden in de zogeheten Verchovna Rada stemde voor de wetgeving. 38 leden stemden tegen.

Porosjenko zal naar verwachting de wetgeving ondertekenen voordat hij de komende weken de macht overdraagt. Zelensky heeft nog geen oordeel geveld over het beleid maar zegt „de wetgeving nauwkeurig te analyseren om de rechten van alle Oekraïense burgers te beschermen”. Het aanstaande staatshoofd spreekt zelfs trouwens liever Russisch.

‘Pad van onafhankelijkheid’

Ook verplicht de wet dat 90 procent van alle televisieprogramma’s en films die worden uitgezonden in het Oekraïens draaien. Minstens 50 procent van alle gedrukte media en boeken moet in de officiële staatstaal geschreven zijn. „Dit is nog een belangrijke stap naar het pad van onafhankelijkheid”, zegt Porosjenko in een reactie op Facebook.

Oekraïne is een tweetalig land waar in het westen overwegend Oekraïens en in het oosten overwegend Russisch wordt gesproken. Het Kyiv Internationaal Instituut van Sociologie concludeerde in een onderzoek in maart dat in Oekraïne 28 procent Russisch spreekt, en dat het voor 16 procent de enige taal die ze beheersen. 46 procent van de bevolking zegt overwegend Oekraïens te spreken met familie. Ongeveer een kwart van de bevolking spreekt de twee talen ongeveer evenveel. Nadat Moskou de Krim annexeerde en pro-Russische rebellen begon te steunen in het oosten van Oekraïne, kreeg de discussie rondom taal een belangrijkste symbolische waarde.

De VN-commissie voor de Mensenrechten stelde in oktober al vraagtekens bij een eerdere opzet voor de wetgeving. Er waren „serieuze zorgen over de verenigbaarheid van bepaalde regels en mensenrechten”. Moskou noemt de wetgeving „schandalig”, schrijft het persbureau Tass, en zegt dat het „de breuk in de Oekraïense samenleving zal verergeren”.