NRC checkt: ‘In Frankrijk worden iedere dag twee kerken ontheiligd’

Dat was tijdens en na de brand in de Notre-Dame te lezen op websites en sociale media.

Brand in de Notre-Dame
Brand in de Notre-Dame Foto Fouad Maghrane

De aanleiding

Tijdens en na de brand in de Notre-Dame werd er op sociale media en diverse websites gespeculeerd over de toedracht. Brandstichting was geen gekke gedachte, zo werd vaak geschreven, want in Frankrijk worden dagelijks twee kerken ontheiligd. Vaak werd daarbij gewezen naar moslims als de mogelijke daders. „Vernieling van kerken neemt drastisch toe; onderzoeken wijzen naar moslimmigranten”, schreef CIP, het Christelijk Informatie Platform, bijvoorbeeld.

We controleren of er in inderdaad iedere dag twee Franse kerken worden ontheiligd, waarbij we ‘ontheiligen’ definiëren als beschadigen, bekladden of besmeuren. Daarbij kijken we ook in welke hoek de daders moeten worden gezocht.

Waar is het op gebaseerd?

Als bron werd aanvankelijk vaak een bericht op de site van de radicaal-rechtse denktank Gatestone Institute aangehaald, dat al voor de brand was verschenen. ‘European churches; vandalized, defecated on and torched „every day”’, luidde de kop. Gatestone baseerde zich op de Duitse site PI News, waarbij PI staat voor politiek incorrect. Websites die later met soortgelijke berichten kwamen, baseerden zich meestal ook op PI News.

En, klopt het?

Alhoewel reguliere media er op Twitter en Facebook regelmatig van werden beschuldigd de ontheiliging van kerken te verhullen, was het de Franse krant Le Figaro die eind maart al schreef over 877 beschadigingen van katholieke gebouwen in Frankrijk in 2018. In totaal zijn er zo’n 45.000 kerken in Frankrijk. De krant baseerde zich op een rapport van de Franse gendarmerie. De beschadigingen varieerden van graffiti tot omvergetrokken beelden en het besmeuren met uitwerpselen.

Ook inbraken door georganiseerde bendes veroorzaakten aanzienlijke schade. Le Figaro onderzocht niet welke motieven er allemaal ten grondslag lagen aan de vernielingen.

Libération dook ook in het onderwerp en citeerde uit een eerder onderzoek van het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken. Daarin wordt melding gemaakt van satanistische en anarchistische tekens die in de kerken werden aangetroffen, neonazistische symbolen en islamitische teksten. Het ministerie weigerde tegenover de krant te specificeren uit welke hoek de aanvallen vermoedelijk het meest plaatsvonden.

Het Observatorium voor Intolerantie en Discriminatie tegen Christenen in Europa sprak in februari al haar bezorgdheid uit over „toenemend anti-christelijk geweld” in Frankrijk. De organisatie stelde een rapport op waarin een reeks incidenten in de eerste tien dagen van februari werd opgesomd. Tegen de Catholic News Service noemde directeur Ellen Fantini Frankrijk „het ergste land in Europa” voor christenen. Ze sprak van „seculiere, anti-religieuze intolerantie” die in het land zou heersen, waarvoor anarchistische en feministische bewegingen verantwoordelijk zouden zijn. Daarnaast noemde ze islamitische bewegingen als oorzaak van een anti-christelijke klimaat.

Conclusie

Dat er in Frankrijk gemiddeld twee kerken per dag worden ontheiligd is waar, wanneer dat wordt gedefinieerd als het beschadigen, besmeuren of bekladden van katholieke gebouwen. Vorig jaar ging het volgens de Franse recherche om 877 gevallen, wat er gemiddeld dus ruim twee per dag zijn. Er zijn geen aanwijzingen dat met name moslims hiervoor verantwoordelijk zijn. In de kerken worden naast islamitische teksten ook satanistische of anarchistische symbolen aangetroffen en neonazistische tekens. Een christelijke organisatie noemt bovendien ‘feministische bewegingen’ als oorzaak. Ook zijn er criminele bendes actief die bij inbraken flinke schade veroorzaken.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt