‘Duizend Nederlandse toeristen in Sri Lanka worden gerepatrieerd’

Het gaat om zo’n duizend Nederlandse toeristen. Eerder op de dag werd het dodental van de aanslagen op Eerste Paasdag met zo’n honderd naar beneden bijgesteld.

Sri Lankas president Maithripala Sirisena (links) en premier Ranil Wickremesinghe (rechts) in het parlement in 2017.
Sri Lankas president Maithripala Sirisena (links) en premier Ranil Wickremesinghe (rechts) in het parlement in 2017. Foto Dinuka Liyanawatte/Reuters

De omstreeks duizend Nederlandse toeristen die momenteel in Sri Lanka zijn, worden vanaf vrijdag naar Nederland teruggevlogen. Dat zegt het Calamiteitenfonds donderdagavond tegen NOS en De Telegraaf. De repatriëringsactie volgt uit het aangescherpte reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken eerder op donderdag, vanwege de aanslagen op Eerste Paasdag die honderden mensen en drie Nederlanders het leven hebben gekost.

Het Calamiteitenfonds coördineert de repatriëring en dekt de kosten. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft donderdag het reisadvies voor Sri Lanka aangepast naar ‘oranje’ vanwege het risico op vervolgaanslagen door voortvluchtige terroristen. Reis alleen als het noodzakelijk is naar Sri Lanka, aldus het ministerie, want de veiligheidssituatie in het land is momenteel onvoorspelbaar en onzeker.

De Stichting Calamiteitenfonds Reizen is onafhankelijk van de overheid. Vliegreizigers betalen via aangesloten reisorganisaties een paar euro per boeking aan het fonds. Bij een „door molest of een natuurramp veroorzaakte abnormale gebeurtenis”, kan het Calamiteitenfonds geld uitkeren aan de reizigers.

Dodental naar beneden bijgesteld

Eerder op donderdag hebben de Sri Lankese autoriteiten het dodental van de aanslagen fors naar beneden bijgesteld. Het ministerie van Volksgezondheid maakte op de televisie bekend dat niet 359 maar 253 mensen zijn omgekomen bij de aanslagen die gericht waren op kerken en luxehotels. Al bestaat er ook over dit aantal nog veel onduidelijkheid.

„Er zijn zoveel lichaamsdelen en het is moeilijk om een precies cijfer te geven”, zegt directeur-generaal Anil Jasinghe van ministerie tegen persbureau Reuters. „Het kunnen er 250 zijn of 260. Ik kan het niet precies zeggen.” Eerder op de avond moest de Sri Lankese politie ook al een op de televisie en sociale media gedeelde foto van een gezochte verdachte terugtrekken; ze bleken de compleet verkeerde foto te hebben gebruikt.

Daarnaast werd aan het eind van de middag bekend dat de Sri Lankese minister van Defensie en stafchef van de president, Hemasiri Fernando, is opgestapt in navolging van de aanslagen. Aanleiding is, volgens de de Sri Lankese president Maithripala Sirisena op de staatstelevisie, dat de minister verzuimd heeft informatie over een op handen zijnde aanslag te delen met de president.

Om diezelfde reden werd de afgelopen dagen de volledige leger- en politietop vervangen. De veiligheidsdiensten van Sri Lanka zouden van te voren ingelicht zijn door buitenlandse veiligheidsdiensten over een op handen zijnde aanslag, maar deze informatie is volgens de president niet met hem gedeeld. Woensdag waren er al onbevestigde berichten dat de minister op zou stappen. Zelf heeft de minister in een reactie gezegd dat de veiligheidsdiensten in de dagen voor de aanslagen tevergeefs hun best hebben gedaan om de aanvallen te voorkomen.

Arrestaties

In de nacht van woensdag op donderdag arresteerde de Sri Lankese politie zestien mensen die mogelijk betrokken waren bij de aanslagen tijdens eerste paasdag. In totaal zijn nu meer dan zeventig mensen opgepakt, meldt persbureau AFP donderdag. Het leger ondersteunt de politie bij de zoektocht naar betrokkenen.

Een Sri Lankese militair in Colombo. Foto Eranga Jayawardena/AP

Ook is donderdag bekendgemaakt dat alle katholieke kerken in Sri Lanka gesloten blijven tot het dreigingsniveau verlaagd wordt. Voorlopig vinden er geen openbare missen plaats in het Zuidoost-Aziatische land. Begrafenissen, bijvoorbeeld die van de slachtoffers, vinden plaats buiten de kerk.

Verder bevestigde premier Ranil Wickremesinghe dat er de afgelopen dagen aanvallen zijn geweest op Ahmadi-moslims. Bij die aanvallen zijn geen doden gevallen. Er zijn politiemensen ingezet om de moslims te beschermen.

Lees ook: Aanslagen in Sri Lanka: volgens het boekje van IS

National Thowheeth Jama’at

Afgelopen zondag voerden negen mannen zelfmoordaanslagen uit op verschillende locaties in Sri Lanka. De aanvallen waren gericht op kerken en luxehotels waar veel westerse toeristen verbleven. Hoewel het dodental naar beneden is bijgesteld zal het de komende dagen waarschijnlijk nog nog verder oplopen, aangezien er nog honderden gewonden zijn.

De Sri Lankese autoriteiten houden de jihadistische groepering National Thowheeth Jama’at (NTJ) verantwoordelijk voor het bloedbad. Ook zou een onbekendere islamitische groep, Jammiyathul Millathu Ibrahim, betrokken zijn geweest. Terreurorganisatie Islamitische Staat (IS) heeft de verantwoordelijkheid voor de aanslagen opgeëist.

Hoewel er aanwijzingen zijn die bevestigen dat IS inderdaad betrokken was bij de aanslagen, is nog niet helemaal duidelijk welke rol de terreurgroep precies heeft gespeeld. De aanslagen zijn een van de dodelijkste sinds de aanslagen op 11 september 2001 in de Verenigde Staten.