Foto Getty, Beeldbewerking NRC

‘In onze moderne wereld wordt werken er niet leuker op’

Bruce Daisley, vicepresident Twitter Bruce Daisley van Twitter schreef een boek over het vergroten van je werkplezier. „Steeds druk bezig zijn, is niet hetzelfde als veel gedaan krijgen.”

‘We zijn oververmoeid, overweldigd en overbelast, en we denken allemaal dat het aan onszelf ligt.” Dat is wat Bruce Daisley (47), vicepresident van Twitter voor Europa, het Midden-Oosten en Afrika, het meest verraste in zijn onderzoek naar plezierig werken. Werknemers wijten deze worsteling met het gevoel dat het ‘te veel’ ligt aan een gebrek aan zelfdiscipline, in plaats van aan structurele, externe oorzaken.

Startpunt van Daisleys onderzoek was zijn eigen onzekerheid over de werkvloer van Twitter in Londen. Werknemers leken minder plezier in hun werk te hebben dan voorheen. Medewerkers vertrokken, anderen zagen er vermoeid en terneergeslagen uit. „Ik wist niet hoe het kwam en wat ik eraan kon doen.”

„De afgelopen vijftien jaar is er veel vooruitgang geboekt in onderzoek naar beter werken,” zegt Daisley via Skype vanuit het Twitterkantoor in Londen. „Maar de wetenschappelijke inzichten komen niet terecht bij de mensen die ze nodig hebben: politieagenten, verpleegkundigen, juristen en bankmedewerkers.” Daisley wil werknemers ‘wapenen’ om collega’s die beweren dat alleen slappelingen lunchpauzes houden – en tirannieke managers die denken dat een schrikbewind betere resultaten geeft – van repliek te dienen met wetenschappelijk bewijs.

Hoe ziet een onplezierige werkdag er volgens u uit?

„Om te beginnen: we besteden tussen 16 en 24 uur per week aan vergaderingen. Tenminste: in het Verenigd Koninkrijk. Dat zijn twee à drie werkdagen per week. Meetings zijn vermoeiend, ze hebben vaak niks te maken met ons eigen werk, en we geven er ook niet onze eerlijke mening. Hoe meer mensen in een vergadering, hoe minder eerlijk we worden. Zonde van de tijd.

„Daarna gaan we terug naar ons bureau in de savanne van de kantoortuin, waar we voortdurend worden onderbroken en afgeleid. We hopen onze e-mails af te handelen maar we krijgen niks gedaan. Daardoor gaan we naar huis met een schuldgevoel, en werken we ’s avonds door. Het resultaat is dat we steeds mentaal met werk bezig zijn. Een derde van de Europese volwassenen denkt meteen na het wakker worden aan werk.”

Waarom is die constante gerichtheid op werk erg?

„Voortdurend druk bezig zijn is niet hetzelfde als veel gedaan krijgen. Een monomane focus op werk bevordert je creativiteit niet. Atleten snappen dat je niet de volgende Serena Williams of Roger Federer wordt als je alleen maar met tennis bezig bent. Als je het doet, doe je het met volledige concentratie, en daarna ga je ontspannen. Natuurlijk hebben mensen altijd gewerkt ‘in het zweet huns aanschijns’, maar onze ouders en grootouders hoefden niet elke vijf minuten te checken of de baas nog iets wil weten. Vroeger kon je het werk doen in de tijd die ervoor stond, nu hebben we steeds het gevoel dat we niks kunnen afmaken.”

Moet onze kijk op werk veranderen?

„Om met de opkomst van elektronische communicatie en kunstmatige intelligentie om te gaan, hebben we een revolutionair andere manier van werken nodig. Er wordt met veel vertoon een nieuwe versie van de iPhone of Samsung gelanceerd, maar nooit een nieuwe versie van werk. We voegen alleen maar nieuwe dingen aan de oude toe. Meer e-mail, meer vergaderingen, boven op oude productienormen. In onze moderne wereld wordt werken er niet leuker op.”

Werkt u zelf niet voor een van de grootste boosdoeners? Hoe meer mensen door Twitter worden afgeleid, hoe beter voor uw bedrijf.

„Het is de moeite waard om te vermelden dat de gemiddelde Twitter-gebruiker, en dan heb ik het dus niet over de journalist, in totaal zes minuten per dag op Twitter kijkt. Maar natuurlijk moeten we allemaal onze schermtijd in de gaten houden. We adviseren niet dat je de hele dag op je telefoon kijkt, zelfs niet als je voor Twitter werkt.”

In ons werk zouden we volgens Daisley kordater op kunnen treden. In zijn boek schrijft hij: „Als we kijken naar veertig uur productietijd, moeten we serieuze besluiten nemen. We moeten heroverwegen of drie uur lang vergaderen geen tijdverspilling is. En zelf moeten we heroverwegen hoe ons energieniveau in de loop van de dag schommelt en op welke uren we optimaal presteren.”

Een interessant gedachtenexperiment is volgens hem je werk op te delen in veertig blokken van een uur, verspreid over een week. „Misschien wil je graag een paar van die werkblokken gebruiken om op een zaterdagochtend een slepende klus die je steeds voor je uit schuift te klaren. In ruil daarvoor zou je op woensdag eerder van kantoor kunnen gaan.” Ook zou je bepaalde uren van de werkdag ongestoord, geconcentreerd aan werk moeten kunnen besteden. En, stelt hij nadrukkelijk, op werkplekken waar sommigen later dan anderen beginnen, horen geen grapjes thuis als ‘Werken we halve dagen tegenwoordig?!’”

Gaat dat lukken op kantoren waar managers vijftig jaar of ouder zijn?

„Ik weet niet of het met leeftijd te maken heeft. We zien wel dat managers die zijn opgegroeid in een ander tijdperk ‘oude’ manieren van werken projecteren op de hedendaagse werkvloer. De bazen van een andere generatie denken: ‘Waarom zit iedereen hier met een koptelefoon op? Daar moeten we vanaf.’ En dat lijkt me een vergissing.”

Daisleys gesprekken met wetenschappers hebben hem geleerd dat werkplezier draait om autonomie, verbinding, vertrouwen en eerlijkheid. „We vertellen de baas niet wat we onze beste vriend wel vertellen”, zegt hij. „Hoe meer we die twee versies van onszelf naar elkaar toe brengen, hoe beter. Als je baas een slecht idee heeft voor iets nieuws, heb je een keus. Je kunt eerlijk vertellen wat je denkt, zodat het bedrijf geen geld verspilt, of je kunt vertellen wat je denkt dat hij wíl horen. Eerlijkheid is een belangrijke manier om als bedrijf betere besluiten te nemen.”

Zelf heeft hij bij Twitter kleine teams gevormd, vergadert hij zo min mogelijk, hoeft er niet langer dan veertig uur per week te worden gewerkt, en heeft hij een beleid dat presume permission heet.

Daisley: „Ik heb tegen mijn team gezegd: ‘Ga er alsjeblieft vanuit dat je altijd toestemming hebt om te doen wat je moet doen. Een medewerkster vroeg me ooit: ‘Als ik het lastig vind hier mijn werk af te maken, mag ik dan om vier uur ’s middags naar huis om daar verder te werken?’

„Ik schaamde me daarna gewoon. Ik dacht: ‘We maken van onze briljante, capabale medewerkers kinderen die steeds om toestemming moeten vragen.’”