Recensie

Recensie Vormgeving

Hippe sneakers naast dure oude zijden schoentjes in Amsterdam Museum

Mode Oude en nieuwe mode gaan een dialoog aan op de expositie ‘Fashion Statements’, maar de combinaties zijn niet altijd overtuigend.

Enorme brede heupen waren in de achttiende eeuw hip: robes à la Française op de expositie ‘Fashion Statements’
Enorme brede heupen waren in de achttiende eeuw hip: robes à la Française op de expositie ‘Fashion Statements’ Collectie Amsterdam Museum
    • Milou van Rossum

‘Hips don’t lie”, staat er in de zaal, maar de vrouwen die de achttiende-eeuwse jurken droegen die staan opgesteld, logen wel degelijk, in elk geval over het formaat van hun heupen. De heuppartijen van de spectaculaire robes à la Française waren veel breder dan die van de draagsters, waardoor ze een extreem smalle taille kregen.

De jurken maken deel uit van Fashion Statements, de nieuwe modetentoonstelling van het Amsterdam Museum. Hij is samengesteld door Marian Duff, oprichter van Mafb, een platform voor beginnend modetalent, en oprichter van museum Oscam in Amsterdam Zuid-Oost. Zij maakte een thematische selectie uit de museumcollectie, en zocht daar hedendaagse ontwerpers bij. Die mochten vervolgens zelf werk kiezen dat aansluit bij de stukken uit de achttiende en de negentiende eeuw.

Modern Marokkaans en Surinaams

Bij de breedgeheupte jurken staan ontwerpen waarmee Karim Adduchi afstudeerde aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam: spectaculaire jurken gemaakt van Marokkaans aandoende ‘matten’. Een andere selectie indrukwekkende monumentale antieke jurken is aangevuld met drie minstens zo monumentale, zwarte stukken van de conceptueel werkende Surinaams-Nederlandse Marga Weimans, die niet alleen verwijzen naar de stijl van de oude jurken, maar ook door de decoratie in de vorm van enorme tranen, naar de tot slaaf gemaakten die werkten op de katoenvelden.

Naast korsetten, queues en onderjurken staat speciaal voor de gelegenheid gemaakt werk van Ninamounah (Langestraat) waaronder een mantelpak die de draagster het lichaam van een hoogzwangere vrouw geeft, bij rouwjurken uit de negentiende eeuw geheel zwarte outfits van Art Comes First, een merk van twee zwarte ontwerpers, uit Angola en Engeland, „voor wie zwart veel meer is dan een kleur. Het staat voor liefde voor alles wat black is.”

De relatie tussen oud en nieuw is niet altijd overtuigend. De zaaltekst noemt de ontwerpen van Karim Adduchi de „robes à la Française van de eenentwintigste eeuw”. Dat gaat te ver. De antieke jurken werden daadwerkelijk gedragen, al was het dan uitsluitend door de elite. Die van Adduchi niet, en ze hebben ook geen grote invloed uitgeoefend op het hedendaagse silhouet. Ja, brede heupen zijn weer in trek, maar de hedendaagse variant van de verbrede rok zijn eerder heup- en bilimplantaten. En ja, ook Bas Kosters’ vestjes zijn net als de achttiende-eeuwse herenvestjes geborduurd, maar zijn het wel de moderne vertalingen van die pronkstukken?

Zeldzame sneakers

De relevantste combinatie is die van sneakermerk Patta, dat een paar speciaal voor hun eigen winkel gemaakte limited edition sneakers heeft neergezet, en de schoencollectie van de in 1890 overleden Sophia Lopez Suasso-de Bruijn. Zeldzame sneakers zijn vaak net zozeer verzamelobject als gebruiksvoorwerp, en de schoenen van Lopez Suasso- de Bruijn zijn lang niet allemaal gedragen. Bovendien kunnen sneakers net zulke statussymbolen zijn als satijnen damesschoenen vroeger. Het laat ook zien dat mode invloed kan hebben op het lichaam. Je moet lang zoeken voordat je een vrouw hebt gevonden die past in de zeer smalle schoenen van Lopez Suasso-de Bruijn, die voor die tijd niet uitzonderlijk krap bemeten waren.

Zelfs schoenen uit de jaren zestig van de twintigste eeuw zijn naar onze maatstaven zeer smal. Voeten zijn nu over het algemeen veel breder. Een theorie is dat dat komt doordat comfortabel schoeisel ze nu alle ruimte geeft.

Maar al levert de ‘dialoog’ tussen oud en nieuw niet altijd interessante inzichten op, Fashion Statements is de moeite waard. Mooi en rustig vormgegeven, ruim aandacht voor ontwerpers met een niet-westerse achtergrond, en niet te vergeten: een prachtige selectie uit de indrukwekkende collectie van het Amsterdam Museum.