Opinie

    • Joyce Roodnat

De moord op een Spaanse geit

Joyce Roodnat

Elk jaar doe ik een dagje Imagine Film Festival, eigenlijk vooral om me te baden in het bloed van Aziatische horrorfilms, met dit keer als hoogtepunt, wat mij betreft, het Zuid-Koreaanse The Witch. Maar ik nam ook de film Ruben Brandt, collector even mee. Hongaars en geen horror en hier niet op zijn plaats. En geweldig. Hij speelt zich af in een misdadig universum dat is doordrenkt met kunst, inclusief de personages met hun kubistisch gestileerde hoofden (drie ogen? Normaal!). Hij is spannend en sexy, vol verwijzingen, naar De Chirico, Magritte, Bacon, Hopper, Botticelli en nog een massa meer. Maar deze film is geen examen. Ook wie niks kan thuisbrengen, zal genieten, al is het maar van de waanzinnig gedistingeerde animatie – zo niet, dan moet er gereanimeerd worden.

Het hangt in de lucht, animatiefilm die op swingende wijze de kunsten openbreekt. Dat is dus geen wonder. Animatiefilms verbouwen volkomen vanzelfsprekend de werkelijkheid, want ze kunnen zich meer permitteren dan ‘gewone’ speelfilm. Ik bedoel, als Donald Duck wordt verpletterd door een sloopbal, dan kijkt niemand vreemd op als hij een seconde later in zijn oude vorm terug plopt. Pas dat principe toe op de kunsten, en magie is je deel.

Ruben Brandt, collector heeft de Nederlandse theaters niet gehaald. Dat is zo jammer, doe iets, distributeurs. Wel draait hier Buñuel in the Labyrinth of the Turtles, een tekenfilm over de Spaanse surrealist Luís Buñuel en zijn legendarische Las hurdes, tierra sin pan (1933). Las hurdes was een choquerend zakelijke documentaire over dodelijke armoe in een Spaans bergdorp. Ik herinnerde me niet veel, maar wel een geit die van haar rotsrichel haar dood tegemoet valt. Dat beeld, het echte, zit in deze film. En ook, maar dan geanimeerd, hoe Buñuel haar van die rotsen schoot. De dood smeult overal – en hij hielp een handje. De verbeelding rammelde aan zijn hersens en juist animatiefilm is geschikt om uit te drukken wat er dan gebeurt. Surrealisme en animatie zijn bloedbroeders.

Soms is deze film me te zoetelijk. Buñuel was wars van sentimentaliteit, hij was er te wreed voor. Hij ontregelde liever. Aan het kerstdiner bij Chaplin in Hollywood probeerde hij de kerstboom omver te trekken. De boom hield stand. Best. Beter zelfs. Maar het kon ook sluipender. Zo citeerde Buñuel satanisch het kuladvies van een karmeliet uit het klooster nabij Las Hurdes: „Als iedereen iedere dag tot Sint Jozef zou bidden, dan zou alles vast en zeker veel beter gaan.” „En koop die koekjes van de nonnen”, voegt mijn echtgenoot daaraan toe, als ik het voorlees. Waarmee hij refereert aan die keer dat ik me bewust voor een fors bedrag liet oplichten door een non in Zuid-Spanje. Die koekjes? Die heb ik weggegooid. Ik lustte ze niet.

Beeld uit Ruben Brandt, Collector, met ‘LOVE’ van Robert Indiana.