Dader beruchte racistische moord op James Byrd jr. geëxecuteerd

John William King ontvoerde in 1998 een zwarte man, die hij vervolgens mishandelde, aan een pick-uptruck vastbond en kilometers lang rondsleepte.

King (toen 24) in 1999 in de rechtszaal in Jasper County.
King (toen 24) in 1999 in de rechtszaal in Jasper County. Foto Reuters

John William King (44), verantwoordelijk voor een van de meest geruchtmakende racistische moorden in de moderne Amerikaanse geschiedenis, is in de nacht van woensdag op donderdag in Texas geëxecuteerd. King belaagde in 1998 met twee anderen de zwarte man James Byrd jr. Ze bonden hem daarna met een touw om zijn enkels vast aan hun pick-uptruck en sleepten hem kilometers achter de auto aan. De familie van Byrd was bij de executie aanwezig.

King en de twee andere daders, Shawn Berry en Lawrence Brewer, werden in 1999 veroordeeld. Berry kreeg een levenslange celstraf, Brewer is in 2011 geëxecuteerd. De drie mannen ontvoerden de 49-jarige Byrd toen hij aan het wandelen was in de omgeving van het plaatsje Jasper, in Texas. Volgens de Amerikaanse autoriteiten is Byrd door de mannen naar een afgelegen plek gebracht, waar ze hem in elkaar sloegen en wit verfden.

Witte nationalist

Het drietal sleepte Byrd vervolgens zeker vijf kilometer lang aan zijn enkels achter hun pick-uptruck aan, voordat ze zijn lichaam achterlieten bij een Afro-Amerikaanse kerk in de buurt. De gruwelijkheid van de daad raakte een gevoelige snaar in de Verenigde Staten en daarbuiten, en de moordpartij werd al snel een van de meest geruchtmakende racistische moorden in het hedendaagse Amerika. Er zijn verschillende documentaires gemaakt over de gruweldaad.

King was een openlijke en uitgesproken racist en witte nationalist. Dat bleek onder meer uit een aantal van zijn tatoeages, waaronder een van een zwarte man die aan een boom is opgeknoopt. Tijdens een gevangenisstraf voor een eerder vergrijp zou hij hebben gesproken over het beginnen van een rassenoorlog en medegedetineerden hebben opgejut om zwarte Amerikanen te ontvoeren en vermoorden. Hij heeft niettemin altijd gezegd onschuldig te zijn. King was naar eigen zeggen al naar huis op het moment dat Berry en Brewer hun slachtoffer achter de auto vastbonden. Volgens de jury was hij wel degelijk betrokken bij de moord.

Navolging

James Byrds zus Clara Taylor, die woensdagnacht getuige was van de executie, zei na afloop tegen persbureau AP dat ze niet het idee had dat King spijt had van zijn daad. „Toen niet, en nu niet. Zijn executie is een straf voor hem, maar ik voel er niets bij. Geen opluchting en ook geen blijdschap.”

De staat Texas vernoemde na de moord op Byrd een wet naar hem. De James Byrd Jr. Hate Crimes Act schrijft sindsdien zwaardere straffen voor racistisch geweld voor. Op federaal niveau werd in 2009 een wet aangenomen die is geïnspireerd op het Texaanse voorbeeld.

Bij de executie van mededader Lawrence Brewer in 2011, verzamelden demonstranten zich bij de gevangenis in Huntsville, Texas. Foto David J. Phillip/AP