Weinig plek voor student met beperking

Studeren Studenten met een beperking als autisme lopen op hogescholen en universiteiten tegen hobbels aan, blijkt uit een peiling.

Studenten met een beperking vallen vaker uit en blijven daardoor met een forse studieschuld zitten. De school op de afbeelding komt niet in het verhaal voor.
Studenten met een beperking vallen vaker uit en blijven daardoor met een forse studieschuld zitten. De school op de afbeelding komt niet in het verhaal voor. Foto David van Dam

Hogeschool één: het gebouw is een arena. Een overweldigende hoeveelheid licht, geluid en open ruimtes. Hogeschool twee: nog niet bekend in welk gebouw de studie zal gaan plaatsvinden en wat het lesprogramma zal zijn. Hogeschool drie: wil dat je eerst vastloopt voor je extra begeleiding krijgt.

Geen enkele hogeschool in de buurt is geschikt voor haar autistische dochter, aldus een bezorgde moeder. Dochter moet verder weg gaan studeren – en op kamers. „Haar psycholoog heeft aangegeven dat het verstandig is begeleid te gaan worden. Nou, dat is een circus. Je wordt van hot naar her gestuurd en niemand voelt zich verantwoordelijk.”

Studenten met een beperking als autisme of adhd lopen tegen veel hobbels aan op hogescholen en universiteiten, blijkt uit een peiling van de Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) en oudervereniging Balans. Ze vallen daardoor vaak uit en blijven met een forse studieschuld zitten. Ook depressies komen veel voor. De problemen komen grotendeels overeen met die in het mbo, waarover een eerdere peiling ging. Woensdag vergadert de Tweede Kamer over studeren met een functiebeperking. Volgens de wet heeft iedereen recht op onderwijs.

Lees ook: En dan struikel je op het mbo

Koken en de was doen

„We zien dat laagdrempelige ondersteuning na het middelbaar onderwijs ontbreekt”, zegt woordvoerder Joli Luijckx van NVA en Balans. „Terwijl de meesten het met een klein beetje hulp, bij zaken als plannen, organiseren en boodschappen doen, zouden redden. Nu worden ze vaak van de mentor naar de decaan naar de studentenassistent gestuurd. En er is een ontmoedigingsbeleid: ‘Jij gaat het toch niet redden’, wordt bijvoorbeeld gezegd.”

„Voor mij is het vooral lastig dat er naast studeren ook nog andere taken bijkomen, zoals koken en de was doen”, schrijft een student, die het geluk heeft dat zijn docenten hem willen helpen bij voor hem lastige taken als essays schrijven. Een ander schrijft: „College in werkgroepvormen vind ik verschrikkelijk. Ik snap dat het belangrijk is te discussiëren over de stof, maar in een klas van 30 durf ik echt mijn mond niet open te trekken.”

Ook in groepjes werken, stage lopen (op het hbo) en de scriptie zijn een struikelblok. „Ik heb hard geprobeerd om het toch te redden”, schrijft een voormalig student over het projectmatig werken in groepjes. „Dat was voor mij met mijn autisme niet te doen.” Hij studeerde twee keer een halfjaar aan het hbo en liep daarin „volledig vast”.

De NVA en Balans vinden dat er meer begeleiding moet komen voor studenten met een beperking. Studieprogramma’s moeten makkelijker aangepast kunnen worden, er moeten meer stille studieplekken komen en de overheid zou hun hoge studieschuld zo nodig moeten kwijtschelden.

Een andere aanbeveling is dat samenwerking met ouders vanzelfsprekend moet zijn als studenten daarom vragen. „Nu krijgen ouders vaak geen voet tussen de deur, omdat studenten meerderjarig zijn. Terwijl dat toch de goedkoopste hulp is”, zegt Luijckx.

Lees ook: In de structuurklas heeft de student altijd gelijk

Zorgcoördinator

Judith Jansen van Expertisecentrum Handicap + Studie herkent de problemen. „We horen veel dat studenten hun handicap bij inschrijving liever voor zich houden. Ze zien later wel wie ze erover vertellen.” Een aantal onderwijsinstellingen biedt oplossingen, zegt Jansen. Op de Radboud Universiteit worden studenten met autisme bijvoorbeeld gekoppeld aan een ouder maatje.

Een moeder schrijft dat haar zoon op eentiende punt zakte voor een toets sociale vaardigheden, terwijl hij verder al zijn punten had. Hij kreeg te horen dat autisten niet op deze wereld horen, zat met een grote studieschuld en kreeg suïcidale gedachten. „Elke instantie heb ik gebeld, overal hetzelfde: hij is volwassen en moet het zelf doen. Als iemand valt, help je hem toch overeind, ongeacht zijn leeftijd? Waarom niet bij deze groep mensen?”