Verzet tegen partijkoers Buma

Manifest CDA Partijprominenten willen dat het CDA weer naar het politieke midden schuift. De behoudende koers van Buma ligt onder vuur.

CDA-leider Sybrand Buma voor een fractievergadering, vorige maand.
CDA-leider Sybrand Buma voor een fractievergadering, vorige maand. Foto Bart Maat/ANP

Een groep verontruste CDA-prominenten heeft de discussie over de partijkoers op scherp gezet. In het woensdag gepubliceerde manifest Verandering en vertrouwen schrijven de CDA’ers dat „een nieuw, radicaal midden” nodig is, als tegenwicht tegen populisme en polarisatie.

Het manifest is te lezen als een uiting van onvrede over de koers van partijleider Sybrand Buma, al wordt zijn naam nergens genoemd. De auteurs van het manifest, onder wie oud-topambtenaar Jeroen Kremers en hoogleraar economie Lans Bovenberg, benadrukken dat het CDA bevolkingsgroepen moet binden. Ze zetten zich af tegen het „mobiliseren [van] onvrede of het behartigen [van] deelbelangen”. „Het politieke midden dat mensen samenbindt dreigt hierdoor in lucht op te gaan, waardoor het moeilijk wordt te regeren.”

De auteurs willen dat het CDA op onderwerpen als klimaatverandering, zorg, nationale identiteit en Europa een anti-populistische middenkoers kiest. Nederland heeft op het gebied van klimaatbeleid „een achterstand in te halen”, vergeleken met andere Europese landen. Daarom moet het CDA „draagvlak mobiliseren” onder de bevolking en bedrijven voor maatregelen als een CO2-heffing. De groep wil dat het CDA „rentmeesterschap” gaat uitdragen: „Groei in welvaart blijft mogelijk, als die maar gebaseerd is op innovatie en niet op meer verbruik van fossiele brandstoffen en aantasting van het milieu.”

De CDA-prominenten halen in hun manifest het regeerakkoord van Rutte III aan, waarin staat dat kinderen het volkslied leren. Dat was een belangrijk punt van Buma. In het manifest staat: „Het verlangen van het CDA om het volkslied te leren op school kan gemakkelijk gezien worden als een poging om de gedeelde identiteit te laten domineren door autochtone Nederlanders.”

Al lange tijd woedt er in het CDA een richtingenstrijd. Sybrand Buma probeert de partij een sociaal-conservatief gezicht te geven, en de stem van ‘bezorgde burgers’ te vertolken, die zich bedreigd voelen door migratie of globalisering.

Die koers leidt tot verzet van prominenten en lokale afdelingen, die vinden dat het CDA in het politieke midden thuis hoort. Onder druk van partijleden paste de top recent het standpunt over het kinderpardon aan. Een commissie onder leiding van Pieter Jan Dijkman, directeur van het Wetenschappelijk Instituut, werkt aan een nieuwe visie voor de verkiezingen van 2021. Dijkman heeft zich al openlijk kritisch uitgelaten over de behoudende koers van Buma. Problemen benoemen heeft alleen zin als je ook oplossingen aandraagt, vindt Dijkman.

De commissie-Dijkman doet haar werk in alle rust. Opmerkelijk is dat enkele leden van die commissie haast voelen, en zich nu al uitspreken over de partijkoers. Naast Lans Bovenberg heeft ook oud-minister Ab Klink meegeschreven aan het manifest, al is hij officieel geen ondertekenaar. Naar verwachting zal het debat over de koers van de partij, én het leiderschap van Buma, de komende maanden verder oplaaien. CDA-voorzitter Rutger Ploum reageerde niet inhoudelijk op het manifest, maar schreef op Twitter iedere bijdrage over de koers te verwelkomen.

Buma’s CDA voor bezorgde burgers: wie wil dat nog?